فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این تحقیق با هدف بررسی تنوع فضایی و روند زمانی خشکی ایران در آینده (2050- 2020) بر اساس سناریوهای SSP2-4.5 و SSP5-8.5 مدل‌های CMIP6 (MRI-ESM2 و GFDL-ESM4) نسبت به داده‌های دیدبانی (2014- 1992) با استفاده از شاخص‌های AI و IDM بر پایه متغیرهای بارش، تبخیر و تعرق و متوسط دما انجام شد. از ضریب تغییرات و تحلیل روند نوآورانه به ترتیب برای بررسی تغییرات و روند میانگین سالانه خشکی استفاده شد. نتایج نشان داد در دوره مشاهداتی به‌جز نواحی شمالی البرز و بخشی از شمال غرب، سایر مناطق کشور خشک و نیمه‌خشک بوده‌اند. اما در آینده، سناریوها نشان‌دهنده کاهش رطوبت در مناطق شمالی البرز، نواحی شمالی فلات داخلی ایران و بخش‌هایی از مناطق جنوبی رشته‌کوه زاگرس هستند. خشکی در شمال غرب و بخش‌هایی از مناطق مرکزی و شمالی زاگرس کاهش می‌یابد. در سایر نواحی مدل‌ها همچون گذشته شرایط خشک و نیمه‌خشک را پیش‌بینی کردند. بیشترین درصد تنوع فضایی میانگین سالانه خشکی (105%- 71%)، در دوره 2014- 1992 در جنوب شرق و سواحل جنوبی کشور مشاهده شد و بر اساس مدل‌ها درصد تنوع مکانی خشکی در آینده کاهشی می‌باشد. روند مقادیر میانگین سالانه خشکی ایران نشان داد که خشکی در سطوح معناداری 05/0 و 01/0 درگذشته افزایش‌یافته و در آینده بر اساس MRI-ESM2 (سناریوی SSP5-8.5 و شاخص IDM) در سطوح معناداری 05/0 و 01/0 افزایش خواهد یافت. در سایر شرایط خشکی در این سطوح معناداری، کاهش نشان می‌دهند. نتایج پژوهش می‌تواند در برنامه‌ریزی و کاهش آثار منفی تغییرات اقلیمی در ایران مفید باشد.