تجزیه‌و‌تحلیل و مدل‌سازی انرژی و میزان تولید گازهای گلخانه‌ای در تولید سیب با به‌کارگیری یادگیری ماشین در شهرستان نظرآباد

نویسندگان
doi
10.22034/jam.2024.58882.1259
چکیده

امروزه تأمین امنیت غذایی برای جمعیت روبه‌رشد جهان با حفظ منابع کره زمین و حداقل اثرات زیست‌محیطی به یکی از چالش‌های اساسی و مهم در کشاورزی پایدار تبدیل شده است و استفاده بهینه از منابع یکی از الزامات اصلی کشاورزی پایدار است. در این مطالعه به بررسی الگوی مصرف انرژی در جریان تولید سیب، تجزیه‌وتحلیل و مدل‌سازی انرژی و انتشارات گازهای گلخانه‌ای در شهرستان نظرآباد پرداخته شد. نتایج نشان داد که کل انرژی مصرفی برابر ۴۶/۳۵۹۳۴ مگاژول در هکتار و انتشارات برابر با ۱۲۲۰۰۳۱ گرم معادل کربن‌دی‌اکسید در هکتار بود. کود ازته با سهم ۴۳/۳۲ درصدی از کل انرژی‌های ورودی پرمصرف‌ترین نهاده بود. شاخص‌های کارایی انرژی، بهره‌وری انرژی، شدت انرژی و انرژی خالص به ترتیب ۴۳/۱، (kg/Mj) ۵۹/۰،(Mj/Kg) ۶۷/۱ و (Mj)۱۸/۱۵۵۴۱ به دست آمد. مدل‌سازی با سه روش GBR، DTR و RFR انجام شد و RRMSE به ترتیب ۰۲/۰، ۰۷/۰ و ۰۸/۰ و R به ترتیب ۹۹/۰، ۹۶/۰ و ۹۴/۰ محاسبه شد نتایج نشان داد که روش GBR قادر است بادقت بالاتری مقادیر شاخص‌های بهره‌وری انرژی تولید سیب را پیش‌بینی کند. نتایج نشان داد که مصرف انرژی و انتشارات به‌وسیله نهاده‌های آب آبیاری، الکتریسیته، کودهای شیمیایی و حیوانی، نیروی کارگری، سموم شیمیایی، سوخت دیزل و ماشین‌ها با روش یادگیری ماشین و بادقت بالایی قابل‌پیش‌بینی است. تحلیل حساسیت با SHAP انجام شد و تأثیرگذارترین نهاده روی پیش‌بینی انرژی کود شیمیایی ازته بود.