ارزیابی تولید توتفرنگی گلخانهای به روش هیدروپونیک بر اساس شاخصهای زیست محیطی، اکسرژی و امرژی برای بهبود پایداری
نویسندگان
doi
10.22034/jam.2023.57201.1241چکیده
در این مطالعه تولید توتفرنگی گلخانهای به روش هیدروپونیک در شهرستان ساوجبلاغ از نظر تبعات زیستمحیطی ناشی از مصرف نهادههای کشاورزی، شاخص تقاضای اکسرژی و امرژی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از شاخصهای ارزیابی با استفاده از روش IMPACT 2002+ در نرمافزار Simapro بدست آمد. نتایج نشان داد که کود فسفات (P2O5) با حدود 89 درصد بیشترین تأثیر را بر بخش اثر استخراج منابع دارد. طبق محاسبات انجام شده حاصل از وزندهی، دسته خسارت انسان دارای بیشترین مقدار و دسته کیفیت زیستبوم دارای کمترین مقدار خسارت بود. احتراق سوخت دیزل و الکتریسیته به ترتیب با مقادیر mPt 68/43 و mPt 17/32، دارای تأثیر بهسزایی در خسارت سلامت انسان بودند. بر اساس شاخص اکسرژی نیز، منابع تجدیدناپذیر فسیلی با سهم حدود 99 درصد و مقدار 4E+09/1 مگاژول بر تن، بیشترین تقاضای اکسرژی تجمعی را به خود اختصاص دادند. همچنین بر اساس نتایج، بیشترین امرژی در تولید محصول مربوط به نیروی کار انسانی با مقدار (sej/ha) 16E+73/1 و پس از آن بیشترین مقادیر امرژی به ترتیب مربوط به آب آبیاری با مقدار (sej/ha) 16E+36/1 و گاز شهری معادل (sej/ha) 15E+36/5 محاسبه شد. بر اساس نتایج حاصل، پیشنهاد میگردد که با بهکارگیری روشهای نوین مدیریت گلخانه بر مبنای مصرف بهینه نهادههای کشاورزی اثرات زیستمحیطی ناشی از تولید توتفرنگی را کاهش و پایداری تولید این محصول را افزایش داد.