طراحي مدل آموزش ضمن خدمت كاركنان دانشگاه هاي علوم پزشکي مبتني بر رویکرد مهارتي مورد مطالعه دانشگاه علوم پزشکي مشهد

نویسندگان
doi
چکیده

هدف این پژوهش، طراحی مدل آموزش‌های ضمن خدمت کارکنان دانشگاه‌های علوم پزشکی بر اساس رویکرد مهارتی، با تمرکز بر دانشگاه علوم پزشکی مشهد بوده است. پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از استراتژی تحلیل محتوا انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با خبرگان، صاحب‌نظران و اساتید حوزه برنامه‌ریزی درسی و طراحی آموزشی بود که به‌صورت هدفمند و با روش نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند. در مجموع، ۱۲ نفر از مدیران آموزش و منابع انسانی دانشگاه‌های علوم پزشکی و اساتید مدیریت آموزشی در مصاحبه‌ها مشارکت داشتند.یافته‌ها نشان داد که مدل آموزش ضمن خدمت مبتنی بر رویکرد مهارتی شامل ۱۱ مقوله اصلی است: اهداف، نیازسنجی، محتوا، مواد و منابع آموزشی، شیوه‌های آموزش، راهبردها، اجرا، ارزیابی، سطوح ارزشیابی آموزش و پیامدهای آموزش مهارتی. همچنین ۳۶ مولفه شامل حیطه‌های شناختی، آموزشی، روانی‌حرکتی و عاطفی، انواع نیازسنجی (عملکردی، شغلی، سازمانی)، مراحل نیازسنجی، انواع محتوا (آموزشی، نگرشی، مهارت‌های نرم و سخت)، فضای آموزشی، منابع، شیوه‌های آموزشی (حضوری، مجازی، ترکیبی)، راهبردهای مختلف آموزشی، اقدامات قبل، حین و بعد از دوره، و انواع ارزشیابی (تکوینی، اثربخشی، پایانی، واکنش‌ها، یادگیری، رفتار و نتایج) استخراج شد. نتیجه‌گیری نشان می‌دهد که چارچوب مفهومی ارائه‌شده، با اتکا بر ۳۶ مولفه تفصیلی، می‌تواند به‌عنوان الگویی عملیاتی برای طراحی و اجرای برنامه‌های اثربخش آموزش ضمن خدمت با تأکید بر ارتقای مهارت‌های کارکنان دانشگاه علوم پزشکی مشهد و سایر مراکز مشابه به‌کار گرفته شود.