فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی بهره‌گیری از قابلیت‌های شغلی با استفاده از هوش مصنوعی در سازمان‌های ایرانی (مطالعه موردی: اداره استاندارد) و تبیین ابعاد، مؤلفه‌ها و روابط میان آن‌ها است. روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت کیفی است که با رویکرد تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه مشارکت‌کنندگان شامل خبرگان دانشگاهی و مدیران اجرایی حوزه استاندارد بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق 15 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها از طریق کدگذاری نظام‌مند انجام شد که طی آن 250 مضمون اولیه استخراج و پس از پالایش و ادغام، در قالب 25 مضمون پایه و پنج مقوله فراگیر سازمان‌دهی گردید. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد الگوی بهره‌گیری از قابلیت‌های شغلی با استفاده از هوش مصنوعی مبتنی بر پنج مقوله اصلی شامل پیشران‌ها، راهبردها، پیامدها، وضعیت فعلی و وضعیت مطلوب است. پیشران‌ها در سطوح فردی، سازمانی، فناورانه، محیطی و عملکردی شناسایی شدند. راهبردها نیز در همین سطوح تعریف گردیدند و پیامدها شامل توسعه سرمایه انسانی، بلوغ حکمرانی سازمانی، تقویت زیرساخت‌های هوشمند، بهبود اکوسیستم نهادی و ارتقای کارایی شغلی و پویایی بازار کار بودند. یافته‌ها همچنین نشان داد تحقق وضعیت مطلوب مستلزم هم‌راستایی زیرساخت‌های فناورانه، سیاست‌های منابع انسانی، فرهنگ سازمانی و چارچوب‌های نهادی است. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر با ارائه الگویی بومی و جامع، نشان می‌دهد هوش مصنوعی می‌تواند به‌عنوان عاملی مکمل و توانمندساز در توسعه قابلیت‌های شغلی ایفای نقش کند، مشروط بر آنکه استقرار آن با آمادگی فرهنگی، مدیریتی و زیرساختی همراه باشد.