فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعه و رشد کالبدی و جمعیتی سریع طی دهه‌های اخیر، موجب بروز مشکلات فراوانی در شهرها شده است. شهر اردبیل نیز با توجه به قدمت تاریخی و همچنین رشد بالای جمعیتی و کالبدی از این امر مستثنی نبوده است. این پژوهش، به بررسی و ارزیابی شاخص سازگاری سرانة زمین در شهر اردبیل با استفاده از مدل هم­پوشانی و تحلیل فضایی در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی «GIS» می‌پردازد. هدف اصلی این مطالعه، تعیین میزان سازگاری سرانة زمین برای استفاده­های مختلف شهری و ارائة راهکارهایی برای بهبود برنامه‌ریزی و توسعة پایدار شهری است. برای این منظور، ابتدا داده‌های مکانی و توصیفی مربوط به کاربری زمین‌های شهری از منابع مختلف جمع‌آوری شده و سپس با استفاده از ابزارهای تحلیل فضایی در «GIS» پردازش شده‌اند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که استفاده از این مدل می‌تواند به شناسایی مناطق مناسب برای توسعةآتی و بهینه‌سازی کاربری‌های موجود کمک کند؛ همچنین دیگر یافته­ها بیانگر آن است که نابرابری سازگاری بین برخی از کاربری‌های شهری مانند: مناطق مسکونی با بیش از 42 درصد، کاربری آموزشی با بیش از 35 درصد، کاربری اداری با 38 درصد، کاربری درمانی با 25 درصد و کاربری ورزشی با 16 درصد، با کاربری‌های همجوار وجود دارد. کاربری جهانگردی با بیش از 80 درصد، کاربری مذهبی و فرهنگی با بیش از 75 درصد و کاربری تجاری با بیش از 70 درصد در شرایط کاملاً سازگار و نسبتاً سازگار با کاربری‌های همجوار خود قرار داشته و کمترین ناسازگاری با سایر کاربری‌ها را دارند؛ بنابراین برنامه‌ریزان و طراحان شهری می­بایست در برنامه‌های مربوطه به توسعة آینده، ضمن تخصیص بهترین فضا به کاربری‌های مورد نیاز، برای برطرف کردن کمبودهای فعلی، به توزیع مناسب کاربری‌های همجوار براساس مؤلفه‌های مکانی- فضایی توجه ویژه داشته باشند.این مطالعه پیشنهاداتی عملی برای بهبود سیاست‌های برنامه‌ریزی شهری و مدیریت زمین در اردبیل ارائه می‌دهد که می‌تواند به­عنوان الگویی برای سایر شهرها نیز مورد استفاده قرار گیرد.