شناسایی و اولویتبندی شاخصهای ساماندهی فضایی گردشگری در محور یاسوج-سپیدان با رویکرد اکولوژیک
نویسندگان
1 .دانشجوی دکتری گروه شهرسازی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران
2 دانشیار گروه معماری شهرسازی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران
3 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحدمرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
doi
10.22111/gaij.2024.47650.3170چکیده
هدف پژوهش حاضر شناسایی و اولویتبندی شاخصهای ساماندهی فضایی گردشگری محور یاسوج –سپیدان براساس رویکرد اکولوژیک است. این محور بهدلیل خطیبودن، میتواند بهعنوان یک محور پایدار گردشگری مورد استفاده قرار گیرد. در صورت ساماندهی فضایی و مکانی این محور برای چنین مقصودی، میتوان از الگوهای متنوع و در عین حال استاندارد برای شکلدهی و مدیریت این کریدور گردشگری بهره گرفت. این پژوهش از نظر هدفگذاری کاربردی و از نظر روششناسی، کیفی-کمی است. طی نمونهگیری هدفمند، 30 نفر از متخصصین این موضوع و کارشناسان در سازمانهای ذیربط انتخاب شدهاند. در بخش کیفی، معیارهای مؤثر بر شاخصهای ساماندهی فضایی- مکانی گردشگری در محور یاسوج-سپیدان، با روش تحلیل مضمون و طی مصاحبه با خبرگان شناسایی شده است. در بخش کمی نیز با استفاده از آزمون تیتک نمونهای در نرمافزار «SPSS» و وزن معیارها با روش تحلیل سلسلهمراتبی محاسبه شده و رتبهبندی شاخصهای ساماندهی فضایی- مکانی گردشگری در محور یاسوج-سپیدان، با رویکرد اکولوژیک با روش جدید تصمیمگیری چندمعیاره «MARCOS» انجام شده است. در بخش کیفی، پنج معیار: عملکردی، محیط زیست، کالبدی، اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی با روش تحلیل مضمون و طی مصاحبه با خبرگان شناسایی شده و پس از محاسبة وزن معیارها، شاخص اقتصادی(722/0)، شاخص محیط زیست (699/0)، شاخص کالبدی(688/0)، شاخص عملکردی(681/0) و شاخص اجتماعی(668/0) بهدست آمده است. نتایج امتیاز نهایی روش «مارکوس» و آزمون تیتک نمونهای نشانداد که بیشترین امتیاز به شاخص اقتصادی و کمترین امتیاز به شاخص اجتماعی- فرهنگی تعلق داشته است؛ همچنین این نتایج حاکی از آن است که مدل «مارکوس» در برابر تغییرات احتمالی در اهمیت معیارهای تصمیمگیری حساس میباشد و پایداری روش در انتخاب مهمترین شاخصهای ساماندهی فضایی- مکانی گردشگری در محور یاسوج-سپیدان با رویکرد اکولوژیک نشان داده شده است.