مدلسازی نامانایی فضایی اثرگذاری متغیرهای کلیدی مؤثر بر توزیع فضایی مدارس با استفاده از رگرسیون وزنی جغرافیایی (نمونۀ موردی: شهراردبیل)
نویسندگان
1 استادیار، گروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران
doi
10.22111/gaij.2024.49019.3211چکیده
امروزه عدم توجه به پراکنش صحیح مراکز آموزشی در شهرها، مشکلات عدیدهای را برای شهروندان و دانشآموزان بهوجود آورده است. بههمین دلیل، شناسایی الگوی توزیع فضایی مدارس و عوامل کلیدی مؤثر برآن، اهمیت زیادی دارد. این پژوهش از لحاظ روش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و هدف آن تبیین تأثیر نامانایی متغیرهای کلیدی مؤثر، بر توزیع مدارس در محلات شهر اردبیل میباشد. برای رسیدن به این هدف، از تحلیل رگرسیون حداقل مربعات معمولی و رگرسیون وزنی جغرافیایی در نرمافزار « ArcGIS» استفاده شده است. رابطة بین توزیع فضایی مدارس و توزیع فضایی جمعیت در شهر اردبیل، با رگرسیون حداقل مربعات معمولی انجام شده و با توجه به نتایج، متغیرهای کلیدی مؤثر در توزیع فضایی مدارس شناسایی شدهاند. ضریب تأثیر هر کدام از متغیرهای کلیدی در توزیع مدارس، با هر دو نوع رگرسیون محاسبه شده و نقشههای بهدستآمده از ضرایب مذکور، با توابع تحلیلی«GIS» مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتهاند. نتایج بهدستآمده از پژوهش نشان میدهد که توزیع مدارس در شهر اردبیل از توزیع جمعیت پیروی نکرده بلکه عوامل فرهنگی، مذهبی و ورزشی دارای اثرات بیشتری در این توزیع بودهاند. بهطوریکه متغیر کاربریهای فرهنگی و مذهبی در نواحی قدیمساخت و سکونتگاههای غیر رسمی آن مانند سلمانآباد، میراشرف و کریمآباد، بیشترین تأثیر و در نواحی و شهرکهای جدیدالاحداث، کمترین تأثیر را بر توزیع فضایی مدارس داشتهاست. توزیع فضایی مدارس براساس متغیر ورزشی نیز نشان میدهد که محلات بعثت، ابوطالب و شهرک سبلان فاز 2 بیشترین تأثیرپذیری را داشتهاند. همچنین بیشترین عدم تناسب بین تراکم جمعیت و توزیع مدارس، در محلات مرکزی شهر دیده میشود که عمدتا در قلمرو جغرافیایی منطقة یک شهرداری قرار دارند.