نقش مزارع پرورش میگو در توانمندسازی و توسعة اقتصادی روستاهای ساحل شرقی دریای خزر (نمونۀ موردی: روستاهای شهرستان گمیشان)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران
3 گروه جغرافیا، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران
doi
10.22111/gaij.2024.48818.3203چکیده
یکی از زمینههای مناسب برای فعالیتهای تولیدی در بخش آبزیپروری، گسترش مزارع پرورش میگو است. این اقدام ضمن تولید پروتئین سالم، برای ایجاد اشتغال، ارزآوری با حضور در بازارهای بینالمللی و توسعة اقتصادی روستاهای ساحلی حاشیة دریای خزر، اهمیت فراوانی دارد. نوع تحقیق کاربردی و روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و میدانی است. پایایی ابزار تحقیق(پرسشنامه)، با استفاده از ضریب آلفایکرونباخ برای مؤلفههای مورد بررسی تحقیق برابر با 76/0 بهدست آمده است. جامعة آماری تحقیق حاضر، سرپرستان خانوار در 6 روستای شهرستان گمیشان است که برابر با 9232خانوار میباشد و از بین آنان 469 نفر در بخش آبزیپروری اشتغال دارند. جهت انتخاب نمونههای تحقیق، از روش نمونهگیری نصادفی ساده استفاده شده و بهمنظور تعیین حجم نمونه، از فرمول کوکران بهره گرفته شده است. ابتدا تعداد 211 خانوار بهعنوان جامعة نمونه انتخاب شد، سپس دادههای مستخرج از پرسشنامه، با بهرهگیری از نرمافزار«Spss» و با استفاده از آزمونهای؛ تحلیل همبستگی گاما، مقایسة میانگین فریدمن و کروسکالوالیس مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. نتایج ماتریس تحلیل همبستگی گاما نشان میدهد که اکثر شاخصهای توسعة اقتصادی، با گسترش مزارع پروش میگو رابطة 99 درصدی و معناداری دارند. همچنین نتایج آزمون فریدمن بیانگر میزان اهمیت هر یک از شاخصهای توسعة اقتصادی بوده و تفاوت معنادار و 99 درصدی را نشان میدهند. آزمون مقایسة میانگین کروسکالوالیس نیز میزان تأثیرگذاری مزارع پرورش میگو در شش روستای مورد مطالعه را مشخص میکند. پرورش میگو بهعنوان یکی از منابع مهم تامین غذای سالم محسوب میشود و در حال حاضر در زمینهای ساحلی لمیزرع شمال شرقی دریای خزر که مناسب سایر فعالیتهای اقتصادی نیست، قابل گسترش است. این اقدام مهم، باعث توانمندسازی و بهبود کیفیت زندگی و معیشت پایدار روستاییان شاغل در مزارع پرورش میگو شده است.