فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ویروس موزاییک شلغم (Turnip mosaic virus; TuMV) از خانواده پوتی­ویریده و جنس پوتی­ویروس، دارای وسیع‌ترین دامنه میزبانی در بین ویروس­های این جنس است. علف‌های هرز به عنوان منابع نگهدارنده ویروس نقش مهمی در همه‌گیری آن روی گیاه اصلی دارند. به منظور ردیابی و بررسی حضور TuMV، 44 گونه علف‌ هرز مربوط به هشت خانواده در بهار 1396 از مزارع زعفران شهرستان‌های قائن، فردوس، سرایان و بیرجند جمع‌آوری گردید. ردیابی اولیه ویروس در نمونه‌ها، با آزمون الایزا و RT-PCR با استفاده از آغازگرهای اختصاصی صورت گرفت و نمونه‌ای که در الایزا و PCR مثبت بود، تعیین توالی گردید. در بین 44 علف‌هرز، تنها نمونه مربوط به علف‌هرز ناخنک (Goldbachia laevigata) در آزمون الایزا مثبت بود که در RT-PCR نیز قطعه‌ای به طول 864 جفت باز مربوط به توالی کامل پروتئین‌ پوششی تکثیر نمود. در درخت تبارزایی حاصل از این جدایه (KHo.IR) در مقایسه با 29 جدایه موجود در بانک جهانی ژن، چهار گروه تشکیل شد که جدایه ایرانی در گروه Basal BR قرار گرفت. بررسی یکسانی نوکلئوتیدی این جدایه با 29 جدایه بانک جهانی ژن، نشان داد که بیشترین تشابه بین جدایه مورد مطالعه با جدایه ایتالیا (AB093600) به میزبان 6/93 درصد و کمترین شباهت با جدایه‌ای از کانادا (D10927) برابر با 6/87 درصد می‌باشد. بنابر نتایج، علف هرز ناخنک به عنوان گیاه نگهدارنده TuMV در مزارع زعفران معرفی گردید. تحقیق حاضر اولین بررسی سرولوژیکی و مولکولی TuMV در علف‌های‌ هرز مزارع زعفران در ایران می‌باشد.