واکاوی شکنندگی در محلّات بافت تاریخی شهر ارومیه

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22111/gaij.2024.46964.3150
چکیده

محلّات بافت تاریخی شهرها، درگذر زمان دچار ازهم‌گسیختگی گردیده­است، به‌طوری که شهرها را به‌شدت تحت فشار قرارداده و دچار نوعی شکنندگی زودرس کرده است. هدف این پژوهش، تحلیل شکنندگی در 24 محله بافت تاریخی شهر ارومیه می‌باشد. نوع تحقیق، کاربردی و روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است. داده­های مورد تحلیل به­طریق پیمایش و با ابزار پرسشنامه از نمونه آماری متشکل از تعداد 30 فرد خبره گردآوری شده­اند. 14 شاخص بر‌اساس نظرات نخبگان و نیز موجود بودن اطلاعات انتخاب گردیده و در نرم‌افزار GIS لایه‌های اطلاعاتی برای آن­ها ایجاد شده است. برای محاسبة وزن شاخص‌ها، از روش FUCOM و برای تحلیل داده‌ها، از روش تصمیم‌گیری CoCoSo استفاده گردیده است. نتایج نشان می‌دهد که در بافت تاریخی شهر ارومیه، 8 درصد محدوده در پهنة شکنندگی خیلی‌کم، 21 درصد در پهنة شکنندگی کم، 29 درصد در پهنة شکنندگی متوسط، 28 درصد در پهنة شکنندگی زیاد و 14 درصد در پهنة شکنندگی خیلی‌زیاد واقع گردیده است. محلّات درویشلر، آغداش، دوشابچی‌خانا، خان‌باغی و خانباباخان در پهنة شکنندگی خیلی‌زیاد، محلّات صحیه، جارچی‌باشی، تندیرچیلر، شورشورا و هزاران در پهنه شکنندگی زیاد، محلّات بازارباش، ارگ، دلگشا، یوردشاهی و نوگچر در پهنه شکنندگی متوسط، محلات یئدی‌درمان، آغ‌زمیلر، سیدجواد، مهدی‌القدم و یونجالیق در پهنه شکنندگی کم و محلات نائب عسگر، خطیب، قره‌آغاج و دوچیلر در پهنة شکنندگی خیلی‌کم واقع شده است.