تبیین سناریوهای استقرار شهر هوشمند مبتنی بر اینترنت‌اشیا درکلانشهر مشهد

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22111/gaij.2024.46411.3135
چکیده

شهرهای هوشمند، به­عنوان حوزه‌های شهری به­هم پیوسته، توسعه یافته و ساخته می‌شوند و در آن عناصر تعبیه شده می‌توانند، بین خود و با کاربران ساکن در آن‌ها تعامل داشته باشند. در ساخت شهرهای هوشمند، اینترنت­اشیا پتانسیل جمع­آوری اطلاعات در مورد محیط شهری، ارائة خدمات جدید به شهروندان، تسهیل زندگی روزمرة آن‌ها و افزایش قابلیت زندگی در شهر را دارد. در پژوهش حاضر، تلاش شده با مشارکت مدیران، مسئولان و خبرگان دانشگاهی، پیشران‌های کلیدی تاثیرگذار بر شهرهوشمند مبتنی بر اینترنت­اشیا، شناسایی و در نهایت سناریوهای مؤثر بر شکل­گیری شهر هوشمند مبتنی بر اینترنت­اشیا تدوین شود. پژوهش، از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی است. روش گردآوری داده‌ها و اطلاعات، کتابخانه‌ای، اسنادی و پیمایشی (مصاحبه) است. بابررسی منابع علمی 26 عامل مؤثر بر شهر هوشمند مبتنی بر اینترنت­اشیا، شناسایی شد که در 6 بُعد دسته­بندی شدند و در مجموع با 25 نفر، شامل مدیران سازمان‌های مرتبط و متخصصان دانشگاهی، مصاحبه انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها براساس تکنیک آینده­پژوهی بوده­است. از جمله: تحلیل ساختار، تحلیل اثرات متقابل براساس نرم‌افزارهای میک‌مک و سناریو ویزارد. نتایج نشان داد تعداد 8 سناریو ممکن، پیش روی استقرار شهر هوشمند مبتنی بر اینترنت­اشیا وجود دارد که تعداد 1 سناریو در حالت سازگاری قوی و پایدار (ناسازگاری صفر) و 7 سناریو در حالت سازگاری ضعیف قرار دارند. سناریو اول که یک سناریو با جهت مثبت است، دارای امتیاز اثر متقابل 123 و ارزش سازگاری 2 است، در حالی‌که سناریو دوم که گویای شرایط نامطلوب برای آیندة شهر هوشمند مبتنی بر اینترنت­اشیا در کلانشهر مشهد است، دارای مجموع امتیاز اثر متقابل 20- و ارزش سازگاری 1- می‌باشد. سناریو سوم نیز دارای ارزش سازگاری 1- بوده و با امتبار مجموع اثر متقابل 27 می­تواند از سناریوهای محتمل برای آیندة شهر هوشمند مبتنی بر اینترنت­اشیا در کلانشهر مشهد باشد.