مکانیابی پناهگاههای شهری مبتنی براصول پدافند غیر عامل (نمونۀ موردی: شهر سنندج)
نویسندگان
1 دانشیار گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
doi
10.22111/gaij.2024.48103.3188چکیده
مطابق قانون برنامة چهارم توسعه، یکی از محورهای اساسی موضوع امنیّت ملی، بحث پدافند غیر عامل است. فضاهای امن و پناهگاهها، از بخشهای حائز اهمیت در بحث پدافند غیر عامل هستند. در این پژوهش، شهر سنندج با توجه به اینکه یکی از شهرهای مهمّ و دارای اهمیت نظامی در غرب کشور است، بهعنوان نمونة مورد مطالعه انتخاب شدهاست. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روششناسی توصیفی- تحلیلی است. برای مکانیابی پناهگاههای شهری از چهار معیار: کاربریهای سازگار، کاربریهای ناسازگار، کاربری کالبدی و ایمنی و همچنین زیرمعیارهای مؤثر مراکز با عملکرد پشتیبانی(مراکز فرهنگی، آموزشی، درمانی و ورزشی، آتشنشانی، صنعتی و خطرناک، مراکز حساس و مهمّ، تراکم جمعیت، نقاط پرتراکم، فضاهای باز و سبز، معابر اصلی، شیب و فاصله از رودخانه) استفاده شدهاست. با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیاییGIS و مدل تحلیل سلسلهمراتبی AHP، مکانها در پنج طبقه، با اولویتهای بسیار مناسب تا بسیار نامناسب، جهت استقرار و احداث پناهگاههای شهری بهدست آمدهاند. نتایج نشان میدهد که مناطق مرکزی شهر سنندج دارای وضعیتهای مناسب، نسبتاً مناسب و بسیار مناسب، از حیث استقرار پناهگاه هستند. این مکانها شامل خیابانهای: انقلاب، نمکی، امام، گلشن، چهارباغ، صلاحالدین ایوبی، طالقانی، استقلال، پاسداران، شهدا، قسمتهایی از خیابان کارگر، کمربندی عباسآباد و بلوارهای: بیستوهشت دی، دوازده فروردین، کردستان، بعثت و بلوار علامهحمدی است که میتوانند بهعنوان مکانهای مطلوب برای احداث پناهگاه، مورد توجه قرار گیرند.