تأثیر محلول‌پاشی نانو اکسید آهن و کودهای زیستی بر فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدان و برخی ‏خصوصیات فیزیولوژیکی ریشه و بخش هوایی سیاه‌دانه (‏Nigella sativa L.‎‏)‏

نویسندگان

1 دانشگاه گیلان

2 دانشگاه شاهد

3

4 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22059/ijhs.2019.274442.1591
چکیده

به منظور بررسی تأثیر نانو اکسید آهن و انواع مختلف کودهای زیستی بر رشد ریشه، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان در در دو بخش ریشه و برگ و نیز برخی دیگر از خصوصیات فیزیولوژیکی سیاه‌دانه، آزمایشی گلدانی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1396 در دانشگاه صنعتی شاهرود اجرا شد. عامل اول محلول­پاشی نانو اکسید آهن در سه سطح (صفرF 0 =، 5/1F 1 = و 3 F2= گرم در لیتر آب) و عامل دوم کود­ زیستی در پنج سطح (عدم مصرف کود زیستی (شاهد)B 0 =، Glomus intraradices B 1 =، B 2 = Glomus mosseae ، آزوسپریلیوم B 3 = و ازتوباکتر B 4 =) بودند.  نتایج نشان داد فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی کاتالاز، پلی فنل اکسیداز در دو بخش ریشه و برگ تحت تأثیر دو عامل کودهای زیستی و محلول­پاشی نانو اکسید آهن قرار گرفت، به‌طوری‌که استفاده از کودهای زیستی سبب کاهش و با افزایش غلظت نانو اکسید آهن، فعالیت آنها افزایش یافت. بیشترین میزان فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز در برگ نیز از تیمارF 2 B 0 حاصل شد. اثر متقابل محلول‌پاشی نانو اکسید آهن و کودهای زیستی بر رنگدانه های فتوسنتزی و وزن خشک اندام هوایی معنی‌دار بود، به‌طوری‌که بیشترین مقدار کلروفیل a از تیمار F 2 B 1 ، کلروفیل b، وزن خشک اندام هوایی و آهن اندام هوایی از تیمار F 2 B 2 حاصل شدند. با توجه به نتایج آزمایش همزیستی با قارچ G. intrarardices موجب افزایش معنی‌دار جذب عناصر نیتروزن و آهن در گیاه شد.