فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قابلیت حضورپذیری، کلیدواژۀ اصلی در دستیابی به تعاملات اجتماعی و رمز موفقیت فضای شهری است. در این راستا، مطالعۀ حاضر تلاش دارد قابلیت حضورپذیری و تعاملات اجتماعی در فضای بوستان ملت شهر مشهد (به‌عنوان مهم‌ترین بوستان با عملکرد شهری)، را بررسی کند. مطالعۀ توصیفی-تحلیلی و متغیرهای تحقیق، شامل: موقعیت فضایی عناصر بوستان و میزان اقبال عمومی به آن‌ها در راستای تعامل افراد است. حجم نمونه با توجه‌ به تعداد بازدیدکنندگان و نوع آزمون‌های آماری، 200 نفر تعیین شد. پس از مطالعات اسنادی و تدوین مدل ‏مفهومی ‏تحقیق، همۀ عناصر مستقر در بوستان (شامل920 موقعیت)، با استفاده از دستگاه GPS برداشت و در پایگاه اطلاعات مکانی ذخیره شد. به‌منظور تحلیل داده‏ها از سه دسته مدل‌های 1) آمار کلاسیک (جداول فراوانی و آزمون ‏تی)، 2) چیدمان فضایی و معیارهای‏آن (ارتباط، انتخاب، هم‌پیوندی، طول و عمق) و 3) معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان‏ داد که از منظر قابلیت ‏حضورپذیری، بوستان ملت، تنوع کارکردی را نشان می‏دهد. از سوی ‏دیگر محاسبۀ معیارهای چیدمان فضایی حکایت از آن داشت که بخشی از فضای بوستان، در مسیر حرکت بازدیدکنندگان قرار نمی‏گیرد. همچنین نتایج نظرسنجی حاکی از عدم‌آشنایی افراد با موقعیت برخی عناصر مهم بود. یافته‏های مطالعه درخصوص الگوهای تعامل افراد نشان داد باوجود تمایل نسبتاً مناسب تعامل افراد با یکدیگر، این تعامل عمیق نبوده و تنها شامل گپ‎‎های کوتاه‏مدت است؛ همچنین نتایج معادلات ساختاری نشان داد که در بین موقعیت‌های بوستان، مزار شهدا، کافی‏شاپ، تجهیزات ورزشی، دریاچه و فضای سبز بیشترین نقش را در بروز تعاملات اجتماعی نشان می‏دهند. استنباط از یافته‏های تحقیق بیانگر آن بود که سه موضوع تنوع کارکردی، موقعیت مکانی و ارزشمندی عناصر فضا می‏توانند به‌عنوان سرفصل‌های اصلی در تحقق تعاملات اجتماعی گسترده، در بستر فضای شهری مدنظر قرار گیرند.