تکثیر درونشیشهای و عاریسازی ژنوتیپهای برتر محلب (Prunus mahaleb) از ویروسهای بذرزاد از طریق گرمادرمانی و کشت مریستم
نویسندگان
1
2
3
4
5
doi
10.22059/ijhs.2018.262180.1479چکیده
محلب ( Prunus mahaleb ) از مهمترین منابع تولید پایه بذری و کلونال و رایجترین پایه بذری گیلاس و آلبالو در ایران است. هدف از این تحقیق دستیابی به پایههای انتخابی محلب NB5176، NBVP1و NBVP2 عاری از ویروسهای بذرزاد آبله آلو ( Plum pox virus , PPV)، کوتولگی آلو ( Prune dwarf virus , PDV)، لکه حلقوی بافت مرده درختان هستهدار ( Prunus necrotic ringspot virus , PNRSV) بود. برای این منظور، ابتدا آلودگی درختان مادری توسط آزمون سرولوژیک الیزا (ELISA) بررسی شد. مریستمهای انتهایی این ژنوتیپها درمحیط MS مستقر و شش هفته بعد به محیطهای پرآوری MS (حاوی 5/0 میلیگرم بر لیتر BAP، 1/0 میلیگرم بر لیتر NAA و 3/0 میلیگرم بر لیتر پکتین) و DKW (حاوی 5/0 میلیگرم بر لیتر BAP) و WPM (حاوی 3/0 میلیگرم بر لیتر پکتین) منتقل شدند. پس از مرحله تکثیر اولیه، گیاهچهها درون شیشه گرمادرمانی شدند و سلامت گیاهان بازیابی شده از گرمادرمانی از سه ویروس فوق توسط RT-PCR بررسی و گیاهچههای سالم، تکثیر، ریشهدار و به گلدان منتقل شدند. بر اساس نتایج آزمون الیزا، برخی درختان مادری به ویروسهای PDV و PNRSV آلوده بودند. بیشترین درصد استقرار مریستم 5/42% مربوط به ژنوتیپ NBVP1 بود. در مرحله پرآوری، هیچ ژنوتیپی در محیطهای MSوWPM رشد نیافت و تنها محیط DKW مناسب بود. از نظر ریشهزایی، محیطهای DKWوQL تغییریافته حاوی 5/1 میلیگرم بر لیتر IBA مناسب بودند. ژنوتیپ NBVP1 در کلیه محیطهای ریشهزایی بهتر از دو ژنوتیپ دیگر ریشهدار شد. 40-25 درصد از گیاهچههای درون شیشهای به شرایط گرمادرمانی تحمل داشته و براساس نتایج RT-PCR، عاری ازPDV ، PNRSV، PPV بودند. نهالهای گلدانی بهدستآمده میتوانند به باغ ایزوله منتقل شده و برای تولید بذر سالم محلب به کار روند.