فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مهاجرت یکی از سه مؤلفۀ اصلی شکل‌دهندۀ رشد و پویایی جمعیت در هر کشوری است. مهاجرت جمعیت انسانی مناطق مبدأ و مقصد مهاجرت را دچار تغییرات فرهنگی، اجتماعی و محیط‌زیستی می‌کند. ردپای اکولوژیک یکی از ابزارهایی است که تلاش دارد فشار انسان بر محیط‌زیست را به‌صورت کمّی نشان دهد. در این رابطه یکی از مسائل مهمی که در تحلیل‌های مربوط به مهاجرت از نظر دور مانده است، وضعیت الگوی فضایی مهاجرت و الگوی فضایی ردپای اکولوژیک در کشور است؛ ازاین‌رو در تحقیق حاضر از روش اسنادی مبتنی بر تحلیل ثانویۀ داده‌ها برای تحلیل وضعیت این دو در رابطه با هم استفاده شده است. برای این منظور، داده‌های ثانویۀ مهاجرت‌های بین استانی مربوط به بازۀ 1390 تا 1395 و نیز داده‌های ثانویۀ ردپای اکولوژیک استان‌های کشور برای سال 1395 مورد استفاده قرار گرفت. با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و نمودار کوادرانت وضعیت دو متغیر نسبت‌به‌هم بررسی، نقشه‌سازی و تحلیل شد. برآیند کلی تحقیق حاضر در رابطه با وضعیت فضایی الگوی ردپای اکولوژیک و مهاجرپذیری، مهاجرفرستی و موازنۀ مهاجرتی استان‌ها نشان داد، عمدۀ استان‌های مهاجرپذیر از ردپای اکولوژیک بالاتری نسبت‌به میانگین کشوری برخوردار هستند. درمقابل عمده استان‌های مهاجرفرست دارای ردپای اکولوژیک کمتری نسبت‌به میانگین کشوری هستند. درخصوص موازنۀ مهاجرتی نیز، عمدۀ استان‌های دارای موازنۀ مثبت مهاجرتی ردپای اکولوژیک بالاتری دارند. درکل می‌توان گفت که جریان مثبت مهاجرت به سمت استان‌های با ردپای اکولوژیک بالاتر از میانگین کشوری است.