تأثیر تغییر غلظت دیاکسیدکربن اتمسفر محیط کشت درونشیشهای بر خصوصیات رشدی و پتانسیل فتوسنتزیِ ارکیده خربقی معمولی (Epipactis veratrifolia)
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشگاه ایلام
3 دانشگاه ایلام
4
doi
10.22059/ijhs.2019.250705.1386چکیده
ارکیده خربقی معمولی از ارکیدههای خاکرست و بومی مناطق معتدل ایران است و پتانسیل بالقوهای جهت اصلاح برای مصارف زینتی دارد. هرچند تکثیر درونشیشهای این گیاه قبلاً بررسی شده است، اما مطالعه عوامل مؤثر بر رشد و فتوسنتز این گونه در شرایط کنترلشده درونشیشهای ضروری میباشد. در تحقیق حاضر گیاهچههای سه برگچهای در ظروف شیشهای حاوی محیط کشت تغییر یافته فاست مایع به همراه پرلیت استریل (جهت استقرار) کشت شدند. جهت حذف CO 2 از ویالهای شیشهای حاوی سه میلیلیتر KOH با غلظت اشباع و جهت افزایش CO 2 از ویالهای حاوی سه میلیلیتر مواد آزادکننده CO 2 (محلول سه مولار بیکربنات سدیم و کربنات سدیم) در هریک از ظروف کشت استفاده شد. آزمایش بر پایه طرح کاملاً تصادفی و در سه تکرار و هر تکرار شامل سه نمونه گیاهی انجام شد. شاخصهای رشدی نظیر وزن تر و خشک بخش هوایی، ارتفاع ساقه و طول ریشه، نرخ تعرق و حداکثر کارایی فتوسیستم II فتوسنتزی گیاهچهها اندازهگیری شد. بیشترین میزان ارتفاع ساقه، وزن تر و خشک ساقه و طول ریشه در گیاهچههای حاصل از تیمار افزایش CO 2 مشاهده شد. از اتمسفر ظروف کشت موجب کاهش چشمگیر میزان حداکثر کارایی فتوسیستم II (QY max ) فتوسنتزی گیاهچه ها شد. از طرفی بهدنبال پسابیدگی، بیشترین سرعت تعرق در برگهای تیمار شاهد و افزایشCO 2 مشاهده شد و حذف CO 2 سبب کاهش سرعت تعرق در گیاهچهها شد. میتوان نتیجه گرفت که با افزایش درونشیشهای CO 2 میتوان باعث افزایش کارایی فتوسنتز گیاهان درونشیشهای ارکیده خربقی معمولی شد و از این طریق رشد و نمو این گیاهان را در شرایط درونشیشهای بهبود بخشید.