مطالعات سنگ شناسی و ژئوشیمیایی منطقه نظام آباد، جنوب غرب شازند اراک
نویسندگان
1 فردوسی مشهد
2 پیام نور
3 اصفهان
4 اصفهان
doi
10.22067/econg.v2i1.3686چکیده
منطقه نظامآباد جزئی از زون سنندج- سیرجان است که در جنوبغرب شهرستان اراک واقع است. عمده سنگهای توده نفوذی منطقه، کوارتزدیوریت و بهندرت گرانودیوریت است که توسط دایکهایی از لوکوگرانیت آلکالن، پگماتیتها و رگههای کوارتز- تورمالین همراه با کانهزایی و فاقد کانهزایی قطع شدهاند. کانیهای اصلی کوارتزدیوریت شامل هورنبلند سبز، بیوتیت، پلاژیوکلاز، کوارتز و به مقدار کمتر پیروکسن است. کانیهای اصلی لوکوگرانیتهای منطقه شامل میکروکلین، ارتوکلاز، کوارتز، آلبیت و به مقدار خیلی کم، بیوتیت و مسکوویت است. کانیهای فرعی شامل آپاتیت، زیرکن، اسفن، اپیدوت، آلانیت، تورمالین و اپاک میباشد. حضور کانیهای آب دار نظیر بیوتیت و آمفیبول اولیه در سنگ مشخص میکند ماگمای اولیه بیش از 3 درصد وزنی آب دارد. حضور آندالوزیت و گارنت در برخی از کوارتزدیوریتهای منطقه مربوط به آلایش ماگمای کالکوآلکالن با پوسته، در حین صعود است. بافتهای غالب اولیه در سنگها، گرانولار، گرانوفیر و پوئیکلیتیک میباشد. بافتهای ثانویه، پرتیت، سرسیتیزاسیون، کلریتیزاسیون و کائولینتیزاسیون هستند. فعالیتهای گرمابی جدیدتر و استرینهای تکتونیکی را میتوان عامل ایجاد پرتیت در لوکوگرانیتها دانست. Kلازم برای سرسیتیزاسیون فلدسپارها علاوه بر خود کانی از کلریتیشدن بیوتیت حاصل شده است. تبدیل بیوتیت به مسکوویت، نشاندهنده عملکرد سیالات غنی از K+ در مراحل بعدی است. با استفاده از آنالیزهای انجامشده بر روی سنگهای منطقه، مشخص گردید که توده نفوذی از نوع کالکآلکالن، متاآلومینه تا پرآلومینه و K متوسط تا بالاست. بررسی عناصر اصلی در نمودارهای هارکر مشخص کرد که با افزایش SiO2 مقدار اکسیدهای FeO, MnO, CaO و Al2O3 کاهش و Na2O و K2O افزایش یافته است که حاکی از نقش مهم تبلور تفریقی ماگما در تشکیل سنگهای گرانیتوئیدی نظامآباد است.