فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقامه یکی از گونه های نثر فنی در ادبیات عربی و ادبیات فارسی است. این گونه ی ادبی در پی تکامل نثر آهنگین و مسجع دوره ی پیش از اسلام، پس از پیمودن مراحل سه گانه ی صنعت، تصنیع و تصنع به اوج تکلف رسید که به سبب دشواری آن نیاز به تسلط بسیار به علم لغت و کاربرد آن، نگارش دیر پایی در ادبیات عربی نداشت و آثار منسوب به ابن درید و ابودُلَف نیز که زمینه ی نگارش آثار بعدی بوده، برجای نمانده است. می توان بدیع الزمان همدانی و ابوالقاسم حریری را به عنوان مهم ترین مقامه نویسان زبان عربی نام برد. تأثیر مقامات آنان در سده ی ششم هجری در ادبیات فارسی پدیدار شد. مقامات حمیدی، مهم ترین و تنها مقامه به مفهوم اصطلاحی است که قاضی حمید الدین بلخی با نظر به مقامات عربی و نه به طور کامل مطابق آن ها نوشت. پس از قاضی حمید الدین بلخی مقامه نویسی بنا به دلایل گونه گون که در مقاله بیان شده، مورد توجه نویسندگان زبان فارسی قرار نگرفت. این پژوهش همچنین به بررسی و مقایسه ی این نوع نثر در ادبیات عربی و فارسی پرداخته است.