فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به تحلیل تطبیقی سیمای مادرانه در شعر پروین اعتصامی، به عنوان نماینده نگاه سنتی-اجتماعی ایران، و سعاد الصباح، به عنوان صدای مدرن-روان‌شناختی کویت، می‌پردازد. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی، چگونگی بازنمایی این کهن‌الگوی مشترک را در آثار دو شاعر و تفاوت‌های بنیادین نگرش آنان را می‌کاود. یافته‌ها نشان می‌دهد پروین، در چارچوب اخلاق‌گرایی، مادر را به مثابه مربی مقدس و نماد مهر الهی تقدیس می‌کند. دغدغه‌های مادر در شعر او، تربیتی و اجتماعی است و رنج او وظیفه‌ای برای حفظ فرزند از آسیب‌های جامعه تلقی می‌شود. در مقابل، سعاد الصباح با گسستی رادیکال، نگاهی انتقادی و اعتراف‌گونه دارد. او با تعمیم حس مادرانه به رابطه عاشقانه، بهای سنگین و فرسایش روانی این نقش را به تصویر می‌کشد و رنج مادر، به‌ویژه در سوگ فرزند، را تجربه‌ای کاملاً شخصی و وجودی می‌داند. هرچند هر دو شاعر بر محوریت نگرانی و رنج در تجربه مادرانه اتفاق نظر دارند، تفاوت اصلی در نوع نگاه آن‌هاست: پروین نقش مادری را تأیید و تمجید می‌کند، در حالی که سعاد آن را ساختارشکنی می‌نماید. این مقایسه نشان می‌دهد که چگونه یک مضمون مشترک، آینه تحولات فکری و اجتماعی زنان در دو جامعه ایران و کویت است.