فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: امروزه رعایت عدالت فضایی در نحوه توزیع خدمات شهری نمود بیشتری یافته است. بگونه­ای که هر چقدر خدمات شهری توزیع فضایی نامتوازنی داشته باشد، نمودار بی­عدالتی در فضا بوده و شهر را به سطوح برخوردار و غیر برخوردار تقسیم خواهد نمود که در صورت عدم رفع و رجوع آن می­تواند نتایج به مراتب زیان‌بارتری به دنبال داشته باشد. در این بین مهم­ترین معیار برای تحلیل وضعیت عدالت فضایی در شهر، بررسی چگونگی توزیع خدمات شهری است. شهر اردبیل به عنوان نمونه مورد مطالعه این تحقیق، به نظر می­رسد با توجه به رشد شتابان جمعیت و شکل­گیری محلات و شهرک­های جدید در بخش­های پیرامونی شهر، نظام توزیع خدمات و تسهیلات آن از هم پاشیده و موجب نابرابری در بین نواحی مسکونی شهر شده است. هدف : هدف پژوهش حاضر تحلیل فضایی پراکنش خدمات شهری شهر اردبیل با تاکید بر نظریه عدالت فضایی می­باشد. از این پژوهش، سنجش و ارزیابی پراکنش خدمات شهری در نواحی ۵۱گانه شهر اردبیل به منظور بررسی میزان عدالت فضایی در توزیع این خدمات می‌باشد. روش‌شناسی تحقیق: تحقیق حاضر، از لحاظ ماهیت، توصیفی- تحلیلی و از لحاظ هدف، کاربردی می­باشد. جهت جمع­آوری داده­ها از اطلاعات پایه طرح جامع و تفصیلی اردبیل و داده­های به­روز شهرداری استفاده شده است. در فرایند تحقیق حاضر به منظور تعیین وزن 11 شاخص اصلی پژوهش، از نظرات 10 کارشناس امر (به روش گلوله برفی) از روش آنتروپی و به منظور همپوشانی لایه­ها از توابع موجود در نرم­افزار Arc GIS، در قالب مدل Vicor استفاده شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این تحقیق شهر اردبیل و نواحی 51گانه آن است. یافته­ ها: از بین 11 شاخص کلی تحقیق، شاخص­ تاسیسات و تجهیزات شهری نسبت به سایر شاخص­ها از اهمیت بیشتری برخوردار است. همچنین نتایج فضایی در خصوص پراکنش خدمات شهری اردبیل بیانگر این امر است که نواحی مرکزی شهر از نظر دسترسی به خدمات شهری از مطلوبیت بالایی برخورداند و هرچه از مرکز شهر به طرف پیرامون فاصله گرفته شود، میزان مطلوبیت کمتر و کمتر می­شود و اینکه پراکندگی توزیع خدمات شهری از الگوی خوشه­ای تبعیت می­کند. نتایج: نتیجه اینکه اکثر خدمات شهری اردبیل در مرکز شهر متمرکز شده­اند که این امر باعث شکل­گیری مرکز-پیرامون و عدم رعایت عدالت فضایی شده است.