تحلیل تطبیقی هویت سیاسی برنامة درسی پیش‌دبستانی چین، سنگاپور و ایران و فهم مبنای اندیشه‌ای آن‌ها (ایدئولوژی مسلط)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 دبیر آموزش و پرورش،منطقه شهریار

3 گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید چمران، واحد شهدای مکه، تهران، ایران.

doi
10.48310/mtt.2024.15605.1050
چکیده

این جستار با هدف پاسخ به یک پرسش کلیدی انجام گرفته است که، برنامة درسی کشورهای چین، سنگاپور و ایران چه جهت­گیری سیاسی (اشتراکی-بین­المللی/بومی-محلی/ تلفیقی) دارند و این جهت­گیری چه شباهت­(ها) و تفاوت­(ها)یی دارد؟. از میان مؤلفه­های برنامة درسی، هویت، و از میان انواع هویت­ها، هویت سیاسی برنامة درسی کشورهای مورد مطالعه انتخاب شد. هدف این بود که مشخص شود که رویکرد سیاسی رسمی حاکم بر برنامة درسی جامعة مورد مشاهده، چگونه است و چه سمت سویی دارد؟ برای پیگیری هدف در اجرا، از رویکرد تطبیقی و روش بردی، به شناخت هویت سیاسی برنامة درسی این کشورها و مقایسة آن‌ها استفاده شد. بر طبق این روش، داده­ها در چهار مرحلة توصیف، تفسیر، کنار هم­گذاری و تطبیق فیش برداری و تحلیل شدند. در نتیجه مشخص شد که برنامة درسی چین رویکردی تلفیقی بین­المللی بومی-محور دارد که همین امر آن‌ها را به سمت مبنای فلسفی واقع­گرایی درونی هدایت می­کند. برنامة درسی سنگاپور رویکردی اشتراکی-بین­المللی دارد و به هویت برنامة درسی آن‌ها یک مبنای نگرشی واقع­گرایی جهانی می­بخشد. ­اما برنامة ­درسی ایران رویکردی منحصر به فرد و محلی دارد که مبنای فلسفی آن رویکرد ایدئالیستیِ آرمانگرایانه است. هر کشوری متناسب با موقعیت و مقتضیات حاکمیتی خود جهت­گیری برنامة درسی­اش را تعیین می­کند. حتی کشورهایی که برنامة درسی بین­المللی ا انتخاب می­کنند، تبعیت محض نیست، بلکه متناسب با نگرش حاکمیتی­شان دست به انتخاب می­زنند.