درستی سنجی متغیرهای دما و بارش مدلهای CMIP5 در ایران تحت پروژههای CORDEX و NEX-GDDP
نویسندگان
1 گروه اقلیمشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 گروه اقلیمشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22059/jphgr.2023.358843.1007772چکیده
باتوجهبه اینکه تاکنون هیچ مطالعهای به ارزیابی توأمان روشهای ریزگردانی NEX-GDDP و CORDEX- WAS جهت درستیسنجی خروجی مدلهای CMIP5 در ایران برای فرا سنجهای دما و بارش انجام نشده است؛ لذا این مطالعه برای نخستینبار در ایران مقایسه عملکرد مدل MPI-ESM-LR از سری مدلهای CMIP5 را برای متغیرهای دما و بارش با رویکرد توأمان روش ریزگردانی دینامیکی و آماری برای دوره تاریخی 2005-1980 موردمطالعه قرار میدهد. جهت درستیسنجی، آمارههای MBE، RMSE و r مورداستفاده قرار گرفت. برای برآورد شیب روند دادهها در سری زمانی، از روش ناپارامتریک سنس استفاده میشود. نتایج نشان داد در پروژه کوردکس میزان اریبی 34/0- درجه سلسیوس و در پروژه NEX-GDDP میزان اریبی 46/0- درجه سلسیوس ثبت شده است که بیانگر عملکرد بهتر مدل MPI-ESM-LR تحت پروژه ریزگردانی دینامیکی کوردکس در مقایسه با پروژه آماری NEX-GDDP در شبیهسازی دما میباشد. در هر دو پروژه بیشینه دما در سواحل جنوب و کمینه دما در ارتفاعات شمال غرب کشور شبیهسازی شده است. در شاخص MBE پروژه NEX-GDDP با اریبی 60/2- میلیمتر در مقایسه با پروژه کوردکس با اریبی 21/8- میلیمتر، کاهش اریبی را نشان میدهد که بیانگر عملکرد بهتر مدل MPI-ESM-LR در پروژه NEX-GDDP نسبت به پروژه کوردکس در شبیهسازی بارش میباشد. بیشینه بارش در هر دو پروژه در ارتفاعات زاگرس و کمینه بارش در جنوب شرق کشور شبیهسازی شده است