ارزیابی تطبیقی وضعیت پیاده مداری در محلههای شهر سمنان (نمونۀ موردی: بافت تاریخی (محله پاچنار)، میانی (محله گلشهر) و جدید (محله مدیران))
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2 کارشناسی شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
3 کارشناس ارشد طراحی شهری، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22111/gaij.2023.43209.3054چکیده
شهرهای کهن که غالباً مبتنی بر الگوی پیاده بناشدهاند، از سطح پیاده مداری مطلوبی برخوردار بودند؛ اما باگذشت زمان، خصوصاً پس از دوران پهلوی و با تمایل بیشتر به استفاده از اتومبیل، این مطلوبیت روبهزوال نهاد. در زمان حال نیز توسعه شهرها اتومبیل محور است، درحالیکه شهر پیاده مدار با برنامهریزی ساختار محیطی و کاربری زمین، شهروندان را به قدم زدن در شهر ترغیب میکند. بر این مبنا هدف از پژوهش حاضر ارزیابی و مقایسه وضعیت پیاده مداری در محلههای توسعهیافته شهری در دورههای مختلف زمانی و با ویژگیهای متفاوتِ کالبدی، اجتماعی و اقتصادی، است. موردمطالعه پژوهش شهر سمنان انتخابشده است که از سه ناحیه تشکیلشده و از هریک از نواحی، یک محله موردبررسی قرارگرفته است. رویکرد بکار رفته در پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و از روش واک اسکور بهمنظور ارزیابی قابلیت پیاده مداری در این سه محله استفادهشده است. نتایج حاصل از بهکارگیری روش واک اسکور در پژوهش نشان میدهد محله گلشهر در ناحیه دو به سبب تعدد و تنوع فعالیتها و قرارگیری در فاصله قابلدسترس برای ساکنان، پیاده مدارترین محله در میان این سه گزینه میباشد. پس از گلشهر، محله پاچنار، در ناحیه یک، با دارا بودن بافت تاریخی و غالباً فاقد برنامهریزی، مطلوبترین وضعیت را دارا است و درنهایت محله مدیران، در ناحیه سه، با ساختاری غالباً مسکونی، کمترین حد از تنوع کاربریها، پیادهروهای کمعرض، یکشکلی فضای محله و نبود عناصر هویتبخش در اولویت نهایی به لحاظ وضعیت پیاده مداری قرارگرفته است. از سوی دیگر با توجه به نتایج حاصل از پژوهش و بررسیهای میدانی میتوان پیشنهادهایی چون، بهبود وضعیت سیستم روشنایی، ارتقاء امنیت، ایجاد سبزینگی در حاشیه معابر و افزایش کیفیت بصری مسیرها، روسازی و بهبود وضعیت پیادهروها، رعایت مقیاس انسانی در ساختوسازها، افزایش اختلاط کاربریها، بهبود کیفیت مبلمان شهری و خوانایی محیط (قابلیت شناسایی مسیرها) و درنهایت بهکارگیری نماهای جذاب و متنوع در ساختمانها را بهمنظور بهبود وضعیت پیاده مداری در هر یک از محلهها ارائه نمود.
