فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعۀ بی‌رویۀ شهرها در سال‌های اخیر موجب عدم‌توجه به کیفیت محیط انسانی و طراحی برای جوامع انسانی شده که پیامد آن، رشد پراکندۀ شهری و شکل‌گیری محلات جدید در بسیاری از شهرهای جهان سوم است. پژوهش حاضر دارای ماهیتی توسعه‌‌ای-کاربردی و روش توصیفی-تحلیلی است و با هدف ارزیابی مؤلفه‌های مؤثر بر کیفیت محیطی محلات نوبنیاد منظریه و برم‌پهنۀ شهر شهرکرد انجام شده است. در این پژوهش داده‌‌های مورد نیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه‌‌ای و بررسی‌‌ میدانی در سطح خانوار جمع‌آوری شد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران معادل 315 خانوار برآورد شد. با بهره‌‌گیری از روش‌‌های کمّی و آماری ازجمله رگرسیون چندگانه در محیط نرم‌افزار SPSS، معادلات ساختاری در محیط نرم‌افزار LISREL و تحلیل چندمتغیرۀ فازی در محیط GIS، به بررسی میزان کیفیت محیطی و اولویت‌‌بندی مؤلفه‌‌های مؤثر در محلات مدنظر پرداخته شده ‌‌است. 54 شاخص کیفیت محیط شهری در قالب 4 شاخص کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی مورد بررسی قرار گرفته است. در نرم‌افزار LISREL شاخص‌‌های آشکار براساس درجۀ اهمیت و تأثیرگذاری، اولویت‌بندی و خلاصه‌سازی شدند و برای تهیۀ نقشۀ شاخص‌‌های مؤثر از مدل منطق فازی در قالب GIS استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌‌دهد که محلۀ منظریه دارای کیفیت محیطی پایین و محلۀ برم‌پهنه دارای کیفیت محیطی بالایی است؛ از لحاظ برخورداری از شاخص‌‌های کیفیت محیطی نیز به‌ترتیب اولویت در محلۀ منظریه، شاخص‌‌های کالبدی-محیطی، زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی با 511/0، 456/0، 287/0 و 266/0 درصد و در محلۀ برم‌پهنه به ترتیب اولویت، شاخص کالبدی-محیطی، اجتماعی، زیست‌محیطی و اقتصادی با 548/0، 306/0، 294/0 و 278/0 درصد بیشترین نقش را در کیفیت محیطی شهرکرد دارند که نشان‌گر مهم‌بودن بُعد کالبدی نسبت‌به بقیۀ ابعاد است.