تحلیل گفتمانی تأثیر فرهنگ سیاسی بر روابط خارجی ایران در دورۀ پهلوی دوم (1332-1342)

نویسندگان

1 عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.30497/pk.2014.1700
چکیده

گسترش روابط ایران با کشورهای بلوک غرب، به‌ویژه آمریکا، بین سال‌های 1332-1342 یکی از ویژگی‌های روابط خارجی ایران در دوره پهلوی دوم است. در این مقاله تلاش بر آن است که تأثیر فرهنگ سیاسی بر روابط خارجی ایران طی این سال‌ها بررسی شود. فرضیه‌ای که در پاسخ به سؤال اصلی مورد بررسی و آزمون قرار می‌گیرد، عبارت است از: فرهنگ سیاسی برآمده از گفتمان پهلویسم متشکل از عناصر شاه‌محوری، اقتدارگرایی، عدم امنیت و تجددگرایی، سبب گسترش روابط با بلوک غرب و تشدید وابستگی ایران در آن دوره شد. در واقع، ترکیب عناصر یادشده به معنای آن بود که شاه تنها تصمیم‌گیرنده سیاست خارجی در این مقطع باشد و دیگر نخبگان سیاسی هم درنهایت، با این وضعیت هماهنگ و همسو شوند. برای این منظور نویسندگان از تحلیل گفتمانی استفاده نموده و پس از تحلیل ارکان گفتمانی پهلویسم نسبت به بررسی سازوکارهای ارتباطی آن بر روی فرهنگ سیاسی جامعه اقدام نموده‌اند.