فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کشور ایران براساس آمار و اطلاعات دردسترس، در رتبه اول شدت مصرف انرژی جهان قرار دارد. در این بین، شهرها مصرف‌کننده‌های اصلی انرژی (حدود دوسوم) به‌شمار می‌‌آیند که شهر مشهد نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. به‌تبع این مسئله، طی سال‌‌های اخیر برنامه‌ریزی در راستای ایجاد شهرهایی که ازنظر مصرف انرژی بهینه باشند، یکی از مهم‌ترین اهداف برنامه‌ریزی شهری محسوب شده است؛ در این میان به نظر می‌‌رسد، برنامه‌‌ریزی کاربری زمین در سطح محلات شهری و ازجمله محلۀ پرجمعیت سرافرازان شهر مشهد می‌تواند ازطریق تأثیرگذاری بر ابعاد مختلف فرم و ساختار شهر، الگوهای ساختمان، تراکم و حمل‌‌و‌‌نقل به بهینه‌‌سازی مصرف انرژی کمک کند. بدین‌ترتیب، این پژوهش باهدف وارسی نقش و تأثیر برنامه‌‌ریزی کاربری زمین در راستای کاهش مصرف انرژی در سطح محلۀ سرافرازان شهر مشهد انجام پذیرفته است؛ بنابراین این پژوهش در گام اول در پرتو پیمایش کالبدی و اجتماعی (پرسشگری از ساکنان محله) به وضعیت‌سنجی کاربری زمین محلۀ سرافرازان شهر مشهد از منظر کارایی انرژی اقدام و در گام بعدی مبتنی بر پرسشگری از متخصصان و نخبگان مرتبط با موضوع این پژوهش و آشنا به موردپژوهی به تبیین میزان نقش و تأثیر برنامه‌‌ریزی کاربری زمین در راستای کاهش مصرف انرژی در سطح محلۀ سرافرازان شهر مشهد پرداخته است. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که بین مقوله‌‌های اثرگذار کاربری زمین ازجمله فرم و ساختار محلی، حمل‌‌و‌‌نقل و بخش ساختمان و کاهش مصرف انرژی در سطح محلۀ سرافرازان رابطه‌‌‌‌ای معنادار، مستقیم و قوی وجود دارد و مقوله‌‌های اثرگذار کاربری زمین به‌طور معنی‌‌داری کاهش مصرف انرژی در سطح این محله را تبیین می‌‌کند. با وجود این، هرچند کاربری زمین محلۀ سرافرازان در بخش ساختمان تا حدودی در راستای کارایی انرژی حرکت می‌‌کند، در دو بخش فرم و ساختار محلی و حمل‌‌و‌‌نقل اصولاً کاربری زمین این محله در راستای کاهش مصرف انرژی نقش کمتری را ایفا می‌‌کند.