فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در چند دهۀ اخیر، خزش شهرها و توسعۀ فیزیکیِ بدون برنامۀ شهرها، پیامدهای مثبت و منفی متعددی را بر سکونتگاه‌های پیراشهری تحمیل کرده است. در همین رابطه، پژوهش حاضر با هدف تحلیل پیامدهای اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی و کالبدی-فضایی خزش شهری و الحاق روستاها به شهر در سکونتگاه‌های روستایی پیرامون شهر کرمان است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، در زمرۀ تحقیقات توصیفی-تحلیلی است. گردآوری اطلاعات به دو روش کتابخانه‌ای و میدانی صورت گرفته است. جامعۀ آماری پژوهش شامل خانوارهای ساکن در سکونتگاه‌های روستایی پیرامون شهر کرمان است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 372 خانوار به‌دست آمد و نمونه‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از آمون‌های تی تک‌نمونه‌ای، فریدمن و تکنیک ماباک در محیط نرم‌افزارهای SPSS و Excel تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج آزمون تی تک‌نمونه‌ای نشان می‌دهد که پیامدهای منفی اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی و کالبدی-فضایی خزش و الحاق روستاها به شهر در منطقۀ مورد مطالعه با میانگین 67/3 از پیامدهای مثبت با میانگین 26/3 بیشتر است. نتایج آزمون فریدمن نشان می‌دهد که از میان پیامد‌های مثبت، شاخص آگاهی‌های محیطی با میانگین رتبه‌ای 30/12 و شاخص بهبود زیرساخت‌ها با میانگین رتبه‌ای 08/10، رتبۀ بالاتری نسبت‌به سایر شاخص‌ها دارند. همچنین از میان پیامدهای منفی نیز شاخص آلودگی‌های محیطی با میانگین رتبه‌ای 8/5، تغییر کاربری اراضی با میانگین رتبه‌ای 54/5 و تعارضات فرهنگی با میانگین رتبه‌ای 38/5، رتبۀ بالاتری نسبت‌به سایر شاخص‌ها دارند. به‌طورکلی نتایج آزمون فریدمن نشان می‌دهد روستاهای پیرامونی شهر کرمان تحت‌تأثیر خزش شهری و الحاق روستاها به شهر کرمان قرار گرفته‌اند. درنهایت نتایج مدل ماباک نیز نشان می‌دهد که در میان روستاهای پیرامون شهر کرمان، روستای قائم‌آباد با مقدار Si 221/0 رتبۀ اول و روستای سعادت‌آباد با مقدار Si 103/0 در رتبۀ ششم قرار گرفته‌اند.