طراحی سبد بهینه پویای سرمایه‌گذاری با حداقل ریسک: شواهدی جدید از الگوی خودرگرسیون برداری متغیر در زمان

نویسندگان

1 استاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران.

2 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی ، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران.

3 دانش آموخته دکتری تخصصی علوم اقتصادی ، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.

doi
10.22096/esp.2025.2044734.1793
چکیده

این پژوهش با هدف طراحی سبد سرمایه‌گذاری بهینه برای کاهش ریسک و افزایش بازده صورت گرفته است. به این منظور، داده‌های 10 شرکت فعال در بورس تهران در بازه زمانی 08/08/1395 تا 02/10/1402 با تواتر روزانه مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. روش تحقیق مبتنی بر الگوی خودرگرسیون برداری متغیر در زمان (TVP-VAR) است که از رویکردهای حداقل واریانس MVP))، حداقل همبستگی MCP)) و حداقل اتصال (MCoP) برای تدوین سبد سرمایه‌گذاری بهره می‌گیرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که بازدهی انباشته پورتفوی در حالت حداقل واریانس بیشتر است. در شرایط عادی بازار، بیشترین وزن بهینه مربوط به شرکت‌های دماوند (19%)، تاپیکو (18%) و ثشاهد (15%) بوده است؛ در حالی که در شرایط صعودی و نزولی بازار، ترکیب دارایی‌ها به‌طور قابل توجهی تغییر می‌کند. تحلیل وزن بهینه پویا نشان می‌دهد که برخی شرکت‌ها مانند شتران و تاپیکو در بازه‌های زمانی مشخص نقش کلیدی در پوشش ریسک ایفا می‌کنند. نتایج پژوهش تأکید دارد که استفاده از مدل‌های پویا و متغیر در زمان می‌تواند دقت تحلیل را افزایش دهد و انطباق بیشتری با واقعیت‌های بازار داشته باشد. همچنین، آموزش سرمایه‌گذاران در زمینه مدیریت پورتفوی پویا و استفاده از ابزارهای پیشرفته برای تنظیم سبد سرمایه‌گذاری پیشنهاد می‌شود. یافته‌ها دلالت‌هایی برای سیاست‌گذاران و فعالان بازار سرمایه دارد و بر ضرورت تدوین سیاست‌های سرمایه‌گذاری انعطاف‌پذیر تأکید می‌کند.