بررسی برخی عامل‌های مؤثر در موفقیت ریزپیوندی در شرایط درون شیشه‌ای شماری از رقم‌های ایرانی پسته (Pistacia vera L.)

نویسندگان

1 دانشگاه رازی

doi
10.22059/ijhs.2017.131542.837
چکیده

روش ریزپیوندی در گیاهان چوبی به‌منظور تولید گیاهان بدون بیماری، بازجوان‌سازی (Rejuvenation)، بررسی مؤثرتر سازگاری پایه و پیوندک و افزایش غیرجنسی همسانه (کلون)‌ها استفاده شده است. آزمایش‌هایی با هدف بررسی و انتخاب محیط کشت مناسب پس از انجام ریزپیوندی، تأثیر نوع پایه و پیوندک، مدت‌زمان پس از واکشت (پیوندک) در موفقیت ریزپیوندی و همچنین مقایسة روش ریزپیوندی پسته در شرایط درون شیشه ( in vitro ) و برون شیشه‌ای ( in vivo ) انجام شد. برای انجام آزمایش‌ها در شرایط درون شیشه‌ای، در آغاز نسبت به افزایش پایه‌ها و پیوندک‌ها (پایة بادامی زرند و رقم‌های اوحدی، اکبری و احمد آقایی) اقدام ‌شد. برای انجام آزمایش‌های ریزپیوندی در شرایط آزاد ( in vivo )، تنها از بذرهای بادامی زرند به‌عنوان پایه استفاده شد. درصد ریزشاخه‌های باززاشده (درصد گرفتن پیوند)، تولید پینه (کالوس) در محل پیوند و شمار برگ مهم‌ترین صفات بررسی شده بودند. نتایج نشان داد که نوع پایه و پیوندک بر میزان موفقیت ریزپیوندی مؤثر است. محیط کشت مناسب برای استقرار پایه‌ها، محیط کشت پایه MS همراه با 2 میلی‌گرم نفتالن استیک اسید، بهترین محیط برای استقرار پایه‌ها پس از ریزپیوندی است و باعث کاهش میزان پینه در محل پیوند و کاهش رشد مریستم (مریستم) جوانه‌های جانبی پایه می‌شود. مدت‌زمان پس از واکشت (پیوندک‌ها) در میزان گیرایی پیوند اثر معنی‌داری نداشت. پیوندک‌های آزاد و کشت بافتی تفاوتی نداشتند و می‌توان از پیوندک‌های کشت بافتی برای پیوند روی پایه‌های بذری استفاده کرد.