سنجش شاخص نااطمینانی قیمت نفت بر اساس جستوجوهای اینترنتی برای ایران و تأثیر شوکهای آن بر نرخ ارز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری توسعه اقتصادی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
2 دانشیار، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
3 دانشجوی دکتری توسعه اقتصادی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
4 دانشیار، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
doi
10.22096/esp.2024.2010747.1734چکیده
تحقیقات بسیاری وجود دارد که نشان میدهد وضعیت قیمت نفت و نااطمینانیهای ناشی از آن، در شکلدهی چرخههای تجاری اقتصاد جهان و ایران نقش دارد. منتهی آنچه بهمثابه نااطمینانی در این تحقیقات سنجیده شده است، هنوز موضوعی ابهامانگیز است. در سالهای اخیر، با هدف رفع این ابهام و روشنشدن تمایز مفهومی نااطمینانی و ریسک، مجموعهای از تحقیقات اقدام به پرداختن به این موضوع نموده و روشهای مختلفی نیز برای سنجش نااطمینانی ارائه دادهاند. در این پژوهش شاخصی جدید از نااطمینانی قیمت نفت بر اساس دادههای جستوجوهای اینترنتیِ موتور جستوجوی گوگل (GT-OPUX) برای ایران ارائه خواهد شد که به نظر قرابت بیشتری نسبت به سایر شاخصها با مفهوم اصلی نااطمینانی دارد؛ همچنین شاخص ارائهشده حائز مزایایی ازجمله برخط بودن است که برای محاسبهٔ آن نیازی به در اختیار داشتن قیمت نفت وجود ندارد. علاوه بر این، ضمن بررسی و مقایسهٔ مزایا و معایب و ابعاد مختلف این شاخص، با استفاده از مدل خودرگرسیون برداری (VAR)، اثرات شوکهای آن نیز بر نرخ ارز مورد بررسی قرار میگیرد. نتایج این مطالعه نشان میدهد، در بازهٔ سالهای 98-1386 شوکهای شاخص نااطمینانی قیمت نفتِ ارائهشده، تأثیر معناداری بر نرخ رشد قیمت ارز حقیقی در ایران نداشته است.