تحلیل اثرات تورم بر ابعاد مختلف فقر چندبعدی (مطالعه موردی شهر قم دوره 1398-1384)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دپارتمان اقتصاد، دانشگاه مفید، قم ، ایران.

2 پژوهشگر مستقل

3 استادیار ، دپارتمان اقتصاد، دانشگاه مفید، قم، ایران.

doi
10.22096/esp.2024.2015248.1750
چکیده

 این مطالعه با هدف بررسی تأثیر تورم بر سطح فقر چندبعدی در شهر قم طی سال‌های 1398-1384 انجام شده است. در این نوشتار، شاخص فقر چندبعدی آلکایر-فوستر محاسبه شد. سپس میزان تأثیرگذاری تورم بر هریک از آنها با مدل لاجیت LOGIT)‌( و مدل خودرگرسیون برداری (VAR) تعیین گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد، نرخ تورم در سطح کلان از دوره دوم تا دهم حدود 61 درصد تغییرات واریانس شاخص فقر چندبعدی را توضیح داده است، درحالی‌که بیش از دوسوم تغییرات تورم توسط خود تورم توضیح داده می‌شود. مدل لاجیت نشان داد که تورم روی هریک از ابعاد فقر مؤثر است و احتمال هفت مورد از یازده مورد ابعاد فقر را افزایش می‌دهد. نابرابری درآمدی با شاخص ضریب جینی بیشترین احتمال ایجاد هریک از ابعاد فقر را داراست و رشد اقتصادی با وجود اثر معنادار، کمترین احتمال در ایجاد هر بعد از فقر را دارد. همچنین نرخ بیکاری احتمال فقر آموزشی کودکان، سرپرست خانوار، اینترنت و متراژ مسکن را افزایش می‌دهد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد در سال‌های اخیر، همزمان با افزایش تورم، شاخص‌های فقر چندبعدی در شهر قم بدتر شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد سیاست‌های اقتصادی مؤثر باید به گونه‌ای طراحی شوند که علاوه بر کنترل تورم، نابرابری درآمدی که بیشترین احتمال ایجاد هریک از ابعاد فقر را دارد، کاهش یافته و به بهبود شرایط زندگی در ابعاد مختلف نیز کمک شود.