طراحی مدل نگاشت فازی عوامل مؤثر بر مقابله با رانت اقتصادی در ایران

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم اباد، ایران.

2 دانشیار، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم اباد، ایران.

3 استادیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم اباد، ایران.

doi
10.22096/esp.2024.2022630.1766
چکیده

رانت اقتصادی موضوعی چندبعدی است که عوامل متعددی بر ایجاد آن مؤثر هست که تأثیرات بسیار منفی بر رشد و توسعه اقتصادی دارد. افزایش رانت‌جویی نتایجی چون کاهش جذابیت فعالیت‌های تولیدی و کارآفرینانه، بی‌اعتمادی به بخش عمومی، فساد و افزایش ناکارایی و ناکارآمدی بخش عمومی را به دنبال دارد. بر اساس گزارش‌های اجتماعی، همزمان با اشاعه رانت، ضربه شدیدی به سیستم اقتصادی جوامع وارد شده و توزیع عادلانه ثروت امکان‌پذیر نیست. هدف از انجام این پژوهش ارائه مدل نگاشت فازی عوامل مؤثر بر مقابله با رانت اقتصادی است. جامعه آماری این پژوهش خبرگان آشنا با موضوع  شامل اساتید اقتصاد و حقوق و کارشناسان دستگاه‌های نظارتی آشنا با موضوع بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی و تا رسیدن به کفایت نظری ادامه یافت. با توجه به اینکه در این پژوهش برای طراحی مدل عوامل مؤثر بر مقابله با رانت اقتصادی از روش نگاشت فازی استفاده شد، برای جمع‌آوری اطلاعات از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه استفاده شد. نتایج پژوهش نشان‌دهنده این بود که عواملی مانند عدم اتکای دولت به منابع زیرزمینی، مدیریت ارتباطات خانوادگی، تقویت اقتدارگرایی سیاسی، کاهش عدم اطمینان محیطی، شایسته‌سالاری در به کارگیری افراد و شفافیت و جریان آزاد اطلاعات تأثیر بیشتری بر مقابله با رانت اقتصادی دارند.