تحلیل اثرات توسعۀ گردشگری بر زیستپذیری مناطق روستایی (نمونۀ موردی: روستاهای گردشگری شهرستان طارم)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تبریز
2 دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تبریز
3 دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه فروسی مشهد
doi
10.22111/gaij.2022.41778.3005چکیده
توسعۀ مناطق روستایی از گذشته تاکنون با چالشهای ساختاری و مسائل کارکردی فراوانی مواجه بوده است و راهبردهای گوناگونی از سوی جامعۀ علمی ارائه شده است. یکی از این راهبردها که در کشورهای جهان نقش مؤثری در زیستپذیری مناطق روستایی بهدنبال داشته است، رونق و توسعۀ گردشگری است. هدف از این پژوهش، تحلیل اثرات توسعۀ گردشگری بر زیستپذیری مناطق روستایی در شهرستان طارم است. تحقیق حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت توصیفی-تحلیلی بوده و برای جمعآوری اطلاعات از روشهای کتابخانهای و میدانی (پرسشنامه) استفاده شده است. جامعۀ آماری این تحقیق، 10 روستای گردشگری شهرستان طارم است که براساس گزارش سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری استان انتخاب شدند. برای انتخاب حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 337 خانوار برآورد شده است و برای تجزیهوتحلیل اطلاعات از روش کمّی مبتنی بر آمار توصیفی (میانگین) و استنباطی (t تکنمونهای، رگرسیون چندمتغیره و تحلیل مسیر) و مدل تاپسیس (بهمنظور مقایسۀ روستاهای مورد مطالعه از نظر وضعیت زیستپذیری) استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان میدهد که از نظر شاخصهای توسعۀ گردشگری و زیستپذیری، مناطق روستایی دارای وضعیت مطلوب بوده است. همچنین میتوان بیان کرد که اثرات توسعۀ گردشگری بر زیستپذیری مناطق روستایی حدود 69 درصد مثبت تلقی شده است؛ بهطوریکه بیشترین تأثیر مربوط به بُعد کالبدی با ضریب تأثیر کل 321/0 و بُعد اقتصادی با ضریب تأثیر کل 229/0 است و کمترین اثرات مربوط به بُعد زیستمحیطی با ضریب تأثیر کل 091/0 است.