تدوین چارچوب و الگوی بازآفرینی شهری پایدار در عصر پساکرونا (نمونۀ موردی: کلانشهر تبریز)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران.
doi
10.22111/gaij.2022.42693.3038چکیده
بازآفرینی شهری نگرش و اقداماتی جامع و یکپارچه در قالب ارائۀ چارچوبی استراتژیک، یکپارچه و منعطف برای توسعه و حل مشکلات شهری است. در این بین، یکی از مشکلات مستمر سکونتگاههای انسانی، مخاطرات بیولوژیکال و بیماریهای همهگیر همچون مالاریا، آنفلوانزا و کووید-19 بوده که مناطق مختلف جهان بهویژه شهرها را در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، روانشناختی، زیستمحیطی و... با چالشهای عدیدهای روبهرو ساخته است؛ بنابراین نیاز است که چارچوب رویکردهای برنامهریزی و بازآفرینی شهرهای آینده در راستای مواجهه با اینگونه مخاطرات باشند. بدینمنظور، تحقیق حاضر با هدف توسعۀ دانش کاربردی در راستای تدوین چارچوب و الگوی بازآفرینی شهری پایدار تبریز در عصر پساکرونا نگارش شده است؛ ازاینرو، روش تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت تحلیلی-توسعهای بوده که بهمنظور تجزیهوتحلیل اطلاعات از تکنیک مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزار Amos استفاده شده است. جامعۀ آماری تحقیق حاضر نیز شامل مدیران، مسئولان و کارشناسان مسائل شهری و همچنین نخبگان دانشگاهی بوده که با توجه به مشخصنبودن حجم جامعۀ آماری، از فرمول کوهن در سطح اطمینان 95 درصد برای تعیین حجم نمونه استفاده شده و حجم نمونۀ آماری 200 نفر برآورد شده است. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که بیشترین تأثیرگذاری بر تحقق بازآفرینی شهری پایدار تبریز در عصر پساکرونا مربوط به عوامل و متغیرهای مدیریتی، طرحهای توسعۀ شهری، اجتماعی-اقتصادی، حملونقل و طراحی شهری بهترتیب با ارزش 79/0، 66/0، 61/0، 54/0 و 42/0 است. همچنین نتایج نشان میدهد که در بُعد مدیریتی؛ وجود هماهنگی میان مراکز اخذ تصمیمهای کلیدی و اساسی، در بُعد طرحهای توسعۀ شهری؛ شناخت هدفمند مسائل و انعطافپذیری در برنامهها با رویکرد آیندهپژوهی، در بُعد طراحی شهری؛ اختصاص فضای بیشتری به مناطق پیاده، دوچرخهسواری و فضاهای سبز، در بُعد حملونقل؛ تأکید بر حملونقل سبز و در بُعد اجتماعی-اقتصادی؛ تنوع در ساختار اقتصادی شهر از اصول اساسی طرحهای بازآفرینی کلانشهر تبریز در راستای دستیابی به پایداری در عصر پساکرونا است.