سهمبری نیروی کار در مکاتب اقتصادی با تأکید بر نظریات اقتصادی آیتالله موسوی اردبیلی
نویسندگان
1 استادیار، جهاد دانشگاهی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استادیار، دپارتمان اقتصاد، دانشگاه مفید، قم، ایران.
doi
10.22096/esp.2024.521007.1453چکیده
سهم نیروی کار از موضوعات مهم مکاتب اقتصادی است. مکتب کلاسیک، تعیین دستمزد را به نظام بازار میسپارد. بر اساس قواعد بازار، عرضة نامحدود نیروی کار، مزد رقابتی حداقلی (مزد آهنین) سبب گسترش تضاد میان کارگر و کارفرما، اتلاف منابع و پیامدهای منفی اقتصادی و اجتماعی در قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم گردید. یکی از نتایج آن ظهور مکتب مارکسیسم بود که تمام ارزش تولید را به نیروی کار اختصاص میدهد. هدف این مقاله تعیین سهم نیروی کار بر اساس آموزههای اسلامی با تأکید بر نظریات آیتالله موسوی اردبیلی، با استفاده از روش تحلیل محتواست. بر اساس یافتهها در اسلام، مزد بر اساس تحقق انصاف و از راه تعاون و همکاری و نه ستیزه و عداوت، تعیین میشود؛ همچنین آیتالله موسوی اردبیلی در تعیین مزد، ارزش و قیمت را به دو گونه قیمت طبیعی و قیمت جاری تقسیم نموده و سه عاملِ عادلانهنبودن مزد، استثمار مصرفکننده و وجود ماشین را سبب ارزش مازادِ کالاها دانسته و تعلق کل ارزش افزوده به نیروی کار یا صاحب سرمایه را نه از نظر شرعی و نه از نظر اقتصادی قابل توجیه نمیداند. حرمت اخلال نظام اجتماعی و اقتصادی و استثمار و دوقطبیشدن و اکل مال به باطل به همراه وجوب عدالت همهجانبه، اصول اساسی در تعیین سهم عوامل تولید و تعیین ارزش کالا به نظر ایشان هستند.