بررسی تأثیر تیمار پس از برداشت با آب و مواد ضد عفونی فعال شده با پلاسمای سرد بر برخی خواص فیزیکوشیمیایی پرتقال
نویسندگان
1 گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
2 گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
3 گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
4 گروه فیزیک اتمی و مولکولی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22067/ifstrj.2025.94222.1452چکیده
مرکبات منابعی غنی از ویتامین، مواد معدنی و فیبر غذایی فراوان بوده و جزو محبوبترین میوهها در جهان هستند. آسیبهای مکانیکی در فرآیند برداشت و حملونقل منجر به رشد میکروارگانیسمها و قارچها و درنتیجه افزایش ضایعات این محصولات میشود. استفاده از قارچکشها و مواد شیمیایی برای کاهش این آسیبها، نگرانیهای زیستمحیطی را به همراه دارد، بنابراین استفاده از روشی جایگزین که دوستدار محیطزیست بوده و قابلیت توسعه پایدار در فرآوری مواد غذایی را با مصرف کمتری از آب و انرژی داشته باشد، ضروریست. در این پژوهش اثر محلول پراکسید هیدروژن فعالشده با پلاسمای سرد و مقایسه آن با اثر قارچکش و محلول پراکسید هیدروژن روی پرتقال خونی رقم مورو در شرایط انبارمانی «طی 75 روز» در روزهای 0، 15، 30، 45 و 75 موردبررسی قرار گرفته است. نتایج نشان داد تیمار پرتقال با پراکسید هیدروژن- پلاسما باعث کاهش روند پیری میوه شد؛ زیرا این نمونهها کمترین میزان pH و بیشترین اسیدیته را داشتند. تیمار قارچکش- آب گرم موجب حفظ بهتر میزان ویتامین C شد؛ بااینحال در مقایسه با نمونه شاهد، تیمار پلاسمای سرد اثر منفی بر میزان ویتامین ث نداشت. میزان مواد جامد محلول در تمامی تیمارها در طول نگهداری افزایش یافت، اما بیشترین تغییرات در تیمار قارچکش- آب گرم دیده شد. تیمارها باعث حفظ سفتی پرتقال شدند، اما کاهش وزن در نمونههای قارچکش- آب گرم بیشتر بود. تیمار پراکسید هیدروژن- پلاسما تغییرات کمتری در شاخص روشنایی «L» نسبت به سایر تیمارها ایجاد کرد. باتوجهبه خواص ضدمیکروبی پلاسما و پراکسید هیدروژن، و نتایج این پژوهش که نشان میدهد این محصول تأثیر منفی بر خواص کیفی پرتقال ندارد، بلکه در برخی موارد موجب حفظ بهتر کیفیت نمونهها میشود، همچنین با درنظر گرفتن اقتصادیبودن و سازگاری این ترکیب با محیطزیست، استفاده از تیمار پلاسمای سرد بهعنوان جایگزینی مناسب برای قارچکشها پیشنهاد میشود.