بررسی تحلیلی تأثیر نرخ بهره بر سودآوری بانکی(مقایسه بانکداری اسلامی ومتعارف)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.22096/esp.2024.540786.1581چکیده
با توجه به نقش ویژه و حساس بانکها در نظام اقتصادی کشور، بروز هرگونه اختلال یا ناکارامدی در سیستم بانکها و کاهش عملکرد آنها، بهطور مستقیم بر فعالیتهای مالی جامعه مؤثر است. بر همین اساس، در تحقیق حاضر به بررسی تأثیر نرخ بهره بر سودآوری بانکی دو کشور ایران و آمریکا طی دوره ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۹ به روش رگرسیونی و سریهای زمانی GMM پرداخته شده است. نتایج نشان داد نرخ بهره اثرات معنادار بر سودآوری بانکی در بخش اسلامی و بخش متعارف داشته است با این تفاوت که این اثرگذاری در بخش اسلامی مثبت و در بخش متعارف منفی بوده است. دلیل اثرگذاری متفاوت میتواند تفاوت در ماهیت نرخ بهره در بخش اسلامی و متعارف باشد، زیرا در بانکداری متداول؛ نرخ بهره مبتنی بر ربا بوده است که به دلیل انفکاک بخش بانکی از بخش واقعی اقتصاد، میتواند در بلندمدت برای سودآوری بخش بانکی مضر باشد، ولی در بخش اسلامی، نرخ بهره مبتنی بر به اشتراکگذاری ریسک بوده و عملکرد بخش بانکی به بخش واقعی اقتصاد وابسته است؛ بنابراین توصیه میشود کشورهایی که دارای سیستم بانکداری مبتنی بر ربا هستند، اصلاحات مورد نیاز جهت اسلامیسازی سیستم بانکداری را در دستور کار قرار دهند.
