تغییرات اسانس سرشاخه‌های گیاه Artemisia annua L. در مراحل مختلف رشد

نویسندگان

1

2 دانشگاه بیرجند

3 جامعه المصطفی العالمیه

4 جامعه المصطفی العالمیه

5 دانشگاه آزاد اسلامی

6 دانشگاه فرهنگیان

7 دانشگاه آزاد اسلامی

8 دانشگاه شیراز

doi
10.22059/ijhs.2014.52881
چکیده

گیاه . Artemisia annua L ، گیاهی یک‌ساله، دارویی و آروماتیک است که در آسیا، اروپا و شمال آمریکا گسترش فراوان و در ایران نیز در مناطق شمالی پراکنش وسیعی دارد. در این پژوهش تغییرات کمّی و کیفی اسانس سرشاخۀ گیاه A.annua در مراحل مختلف رشد شامل مراحل رویشی، ابتدای گل‌دهی، و گل‌دهی کامل بررسی شد. سرشاخۀ خشک‌شده در سایه با روش تقطیر با آب با استفاده از دستگاه کلونجر اسانس‏گیری شد. اسانس‏های حاصل به وسیلة دستگاه‏های  GC‌و GC/MS تجزیه و تحلیل شد. بیشترین مقدار اسانس در سر‌شاخه در مرحلۀ گل‌دهی (3/1‌ درصد) مشاهده شد. در اسانس سرشاخه‌ها در مراحل رویشی، ابتدای گل‌دهی و گل‌دهی کامل به‌ترتیب 29، 28 و 28 ترکیب شناسایی شد. ترکیبات عمده در اسانس سرشاخه‌ها در مراحل مختلف مشترک و شامل کامفور، بتا‌ـ سلینن، 1، 8‌ـ سینئول، آلفا‌ـ پینن، کاریوفیلن اکساید، برنئول، کامفن، آرتمیزیاکتون و پینوکارون بود. درصد عمدة ترکیبات شناخته‌شدۀ منوترپن‏ها بودند. نتایج نشان‏‏ می‏‏دهد که اسانس سرشاخه‌های گیاه A.annua سرشار از منوترپن‌ها هستند و 3/64‌ درصد، 63‌ درصد و 6/67‌ درصد از کل ترکیبات شناسایی‌شده به‌ترتیب در مراحل رویشی، ابتدای گل‌دهی و گل‌دهی کامل را تشکیل می‌دهند. نتایج تغییرات اندکی را در نوع ترکیبات نشان داد، در‌حالی‌که درصد ترکیبات در مراحل مختلف متغیر بود.

کلیدواژه‌ها