اثر نامتقارن قیمت نفت، نااطمینانی قیمت نفت و تحریمهای اقتصادی بر رشد اقتصادی و تورم در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصاد، دپارتمان اقتصاد، دانشگاه مفید، قم، ایران.
2 استاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران ، تهران، ایران.
doi
10.22096/esp.2024.539363.1573چکیده
در مطالعه حاضر، به بررسی اثرات نامتقارن شوکهای قیمت نفت، نااطمینانی قیمت نفت و نیز تحریمهای اقتصادی بر رشد اقتصادی و نرخ تورم در ایران با استفاده از رهیافت الگوی خودرگرسیونی با وقفههای توزیعی غیرخطی (NARDL) طی دورة ۱۳۵۸ -۱۳۹۸ پرداخته شده است. در این راستا، دو مدل بهصورت مجزا برآورد شده است. نتایج مدل اول نشان میدهد که شوک مثبت لگاریتم قیمت نفت (LOIL_POS) اثر مثبت و شوک منفی لگاریتم قیمت نفت (LOIL_NEG) اثر منفی بر رشد اقتصادی دارد. علاوه بر این، نتایج بیانکننده این است که تأثیر متغیرهای نااطمینانی قیمت نفت، تحریمهای اقتصادی، نیروی کار، مخارج دولت و نرخ ارز بر رشد اقتصادی منفی و معنیدار است و در نهایت، موجودی سرمایه اثر مثبت و معنیداری بر رشد اقتصادی دارد. نتایج مدل دوم نشان میدهد که شوک مثبت قیمت نفت اثر منفی و شوک منفی قیمت نفت، اثر مثبت بر تورم دارد. همچنین نتایج نشان میدهد که تحریمهای اقتصادی، آزادسازی تجاری و مخارج دولت اثر مثبت و معنیداری بر تورم دارند و در نهایت نتایج بیانگر آن است که تأثیر نااطمینانی قیمت نفت و لگاریتم تولید ناخالص داخلی بر تورم منفی و معنیدار است. نتایج آزمون والد هم نشان میدهد که اثر شوکهای قیمت نفت بر رشد اقتصادی، هم در کوتاهمدت (در سطح ۱۰ درصد) و هم در بلندمدت نامتقارن است. همچنین، اثر شوکهای قیمت نفت بر تورم هم در کوتاهمدت و هم در بلندمدت نامتقارن است.