بررسی رابطۀ توانمندسازی بر ارتقای کیفیت زندگی شهروندان حاشیه‌نشین محلۀ همت‌آباد اصفهان

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان ( واحد اصفهان)، اصفهان، ایران

2 استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دهاقان، دهاقان، ایران

3 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان (واحد دهاقان)، دهاقان، ایران

doi
10.22111/gaij.2022.38311.2925
چکیده

در چندین دهۀ اخیر، توسعۀ شهرنشینی با خود معضلاتی را به همراه داشته که حاشیه‌نشینی یکی از این مسائل اجتماعی بوده‌است. مسئلۀ اصلی در بین حاشیه‌نشینان، پایین‌بودن سطح کیفیت زندگی آنان است؛ به‌همین‌دلیل نظریه‌پردازان حوزۀ شهری معتقدند با توانمندسازی ساکنان محلی در محلات حاشیه‌نشین شهری می‌‌توان کیفیت زندگی آنان را بالا برد. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطۀ بین توانمندسازی بر ارتقای کیفیت زندگی شهروندان محلۀ همت‌آباد اصفهان است که برای رسیدن به اهداف پژوهش از نظریۀ فیترمن استفاده شده‌است. پژوهش حاضر مبتنی بر رویکرد کمّی از نوع راهبرد پیمایش (توصیفی- همبستگی) بوده‌است. جامعۀ آماری 15488 نفر از شهروندان محلۀ همت‌آباد بوده‌‌اند که با استفاده از فرمول کوکران نمونه‌‌ای 371 نفری از آن‌‌ها مورد بررسی قرار گرفته‌‌اند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق‌ساخته بوده که اعتبار آن از طریق صوری و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ-کیفیت زندگی (90/0)، احساس شایستگی (90/0)، احساس مؤثربودن (72/0)، معناداربودن (86/0)، حق تعیین سرنوشت (70/0)- به‌دست ‌آمده‌است. همچنین برای تحلیل داده‌‌های پژوهش از نرم‌افزار‌‌ Spss24 استفاده و برای تجزیه‌وتحلیل یافته‌‌ها از آماره‌‌های توصیفی و استنباطی استفاده شده‌است. یافته‌‌های پژوهش نشان داد که میزان کیفیت زندگی ساکنان محلۀ همت‌آباد از متوسط میانگین پایین‌‌تر بوده‌است. نتایج حاصل از فرضیات پژوهش بیان می‌‌کند که بین توانمندسازی و کیفیت زندگی (68/0) رابطۀ مثبت و معنی‌‌داری وجود دارد. همچنین بین تحصیلات، درآمد و کیفیت زندگی تفاوت معنی‌‌داری مشاهده شد. نتایج به‌دست‌آمده از مدل رگرسیونی پژوهش نشان داد که متغیر توانمندسازی با بتای β=64 توانسته‌است 38 درصد از واریانس متغیر کیفیت زندگی را تبیین کند.