اعتبار معرفتشناختی عرف در اخلاق سینوی
نویسندگان
1 هیئت علمی گروه اخلاق دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران
doi
10.22067/epk.2024.87398.1323چکیده
ظهور یا رواج اندیشههای عرفگرایانه در فضای اخلاق و پیامدهای اجتنابناپذیر آن بر تعاملات انسانی و در نهایت سعادت حقیقی بشر، بررسی تحلیلی و انتقادی چنین رویکردهایی را میطلبد. مسئله عرف را از ابعاد گوناگون میتوان بررسی کرد. پژوهش حاضر به هدف بازخوانی آراء حکمای اسلامی و با تمرکز بر بعد معرفتشناختی عرف، به تحلیل مستند و استنباط دیدگاه اندیشمند بزرگ جهان اسلام یعنی ابنسینا پرداخته است. حاصل تتبع در آثار و اندیشههای ابنسینا نفی تلازم باورها و اندیشههای عرفی از یکسو و دستیابی به واقعیت سعادتبخش اخلاقی از سوی دیگر است. تعابیر صریح ابنسینا که حاکی از احتمال کذب باورهای عرفی، فقدان اعتبار خاستگاههای باورهای عرفی، مشروط بودن باورهای عرفی و ناسازگاری اعتبار مطلق باورهای عرفی با غایت اخلاق است بر نفی مطلقانگاری اعتبار عرف تأکید میکند. از منظر ابنسینا باورهای اخلاقی عرفی نظریاند و توجیه اخلاقی آنها نیازمند اقامه برهان است.