اندازهگیری صرفههای مقیاس در صنعت خودروی ایران و ارزیابی اثرات رفاهی تنوع در واردات اتومبیل
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 استاد گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22096/esp.2024.538085.1563چکیده
در نظریه جدید تجارت بینالملل در توضیح جریان تجاری بین کشورها بر نقص در رقابت تأکید شده است و نقش عواملی همچون صرفههای مقیاس و تنوع مورد توجه قرار گرفته است. بازار جهانی خودرو نیز بهشدت متأثر از صرفههای مقیاس است. بنگاههایی که از مقیاس کافی و صرفههای مقیاس برخوردار باشند در این بازار موفق هستند. هدف محوری این تحقیق اندازهگیری صرفههای مقیاس در صنعت خودروی ایران و همچنین ارزیابی اثرات رفاهی تنوع واردات خودرو در ایران است. برای محاسبه صرفههای مقیاس در صنعت خودرو از تابع تولید ترانسلوگ به همراه معادلات سهم هزینه نهاده و روش برآورد رگرسیون بهظاهر نامرتبط تکراری در بازه زمانی ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۷ استفاده شده است. یافتههای تحقیق مؤید آن است که بنگاههای خودروساز ایرانی در مجموع در ناحیه نزولی منحنی هزینه متوسط قرار دارند و هنوز بهطور کامل از منافع صرفههای مقیاس بهرهمند نشدهاند. همچنین در این پژوهش اثرات رفاهی تنوع در واردات خودرو در ایران با استفاده از روش فینسترا و برودا و وایناشتاین ارزیابی شد. میزان تنوع محصول با استفاده از دادههای واردات در سطح محصول بر حسب طبقهبندی کد ششرقمی سیستم هماهنگ شده (Harmonized System (HS)) اندازهگیری شد. نتایج نشان داد افزایش (کاهش) تنوع در واردات خودرو منجر به افزایش (کاهش) رفاه مصرفکنندگان شده است.