فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه عوامل کالبدی موثر بر شکل‌گیری تعاملات اجتماعی و به‌تبع آن حس اجتماع در محله‌ها نادیده گرفته می‌شود. به نظر می‌‌آید این مسئله ناشی از رشد و توسعۀ سریع محله‌ها و بی‌توجهی به ماهیت اجتماعی آن‌ها است، درحالی‌که از دیرباز محله‌ها نقش ویژه‌‌ای در برقراری تعاملات اجتماعی میان شهروندان داشته‌اند. این تغییرات از طریق تأثیر منفی بر رشد اجتماعی محله‌ها، منجر به بروز معضلاتی نظیر کاهش همکاری و روابط اعتمادآمیز اجتماعی می‌شود. پژوهش حاضر با هدف سنجش مؤلفه‌های تأثیرگذار بر حس اجتماع محله‌های سرخاب و دوه‌چی (بافت قدیم) و یاغچیان (بافت جدید) شهر تبریز به روش توصیفی-تحلیلی با استفاده از ابزار پرسشنامه و انجام آزمون‌های Spss انجام گرفته‌است. جامعۀ آماری پژوهش ساکنان محله‌های سرخاب و دوه‌چی (بافت قدیم) و یاغچیان (بافت جدید) شهر تبریز با 300 نمونۀ آماری (100 نفر از هر محله) است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که تأثیر بُعد عینی بر حس اجتماع بیشتر است، همچنین در بُعد عینی نیز مؤلفۀ کالبد و شاخص مساحت ساختمان و در بُعد ذهنی-روحی مؤلفۀ معنا و شاخص امنیت بیشترین تأثیر را بر حس اجتماع محله‌های مذکور دارند؛ بنابراین لازم است برنامه‌ریزان و طراحان برای ارتقای حس اجتماع در محله‌های قدیمی و جدید به مؤلفۀ کالبد از بُعد عینی و مؤلفۀ معنا از بُعد ذهنی-روحی توجه کنند. بررسی و مقایسۀ تطبیقی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر حس اجتماع محله‌هایی با بافت قدیمی و جدید شهر تبریز، نوآوری پژوهش حاضر است.