فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آیندۀ سرزمینی مناطق روستایی کشور نیازمند طراحی راهبردهایی به‌منظور توسعۀ‌‌ فضایی است که در هر برنامه‌‌ای راهگشای حل مسائل روستاها خواهد بود. امروزه مهم‌‌ترین هدف هر کشوری رشد و تعالی همه‌‌جانبۀ‌‌ جوامع انسانی است و وجود نابرابری در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و... از نشانه‌‌های توسعه‌‌نیافتگی یک کشور محسوب می‌‌شود. مناطقی که امروزه توسعه‌‌یافته شناخته می‌‌شوند، علاوه‌بر اینکه از شاخص‌‌های اقتصادی و اجتماعی بالایی برخوردار هستند، بلکه توزیع درآمد و امکانات نیز در این مناطق عادلانه‌‌تر هستند. برنامۀ توسعه و عمران روستایی براساس الگوهای مختلف در شهرستان بابل، توفیق مورد انتظار را در رونق اقتصادی و بهبود زندگی روستائیان نداشته و به لحاظ اجتماعی نیز در نهادینه‌کردن مشارکت روستائیان و توانمندسازی آنان موفقیت چندانی کسب نکرده است؛ ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی شاخص‌‌های توسعۀ‌‌ روستاهای کوهستانی و جلگه‌‌ای بخش بندپی شرقی شهرستان بابل بوده و به‌منظور دستیابی به اهداف مورد نظر از دو روش کتابخانه‌‌ای و میدانی استفاده شد. جامعۀ ‌‌آماری تحقیق حاضر روستاهای بخش بندپی شرقی بابل (4 روستای کوهستانی و 4 جلگه‌‌ای) است که با استفاده از فرمول کوکران 210 خانوار به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. به‌منظور سنجش متغیرهای تحقیق از آزمون‌‌های T مستقل و مان‌‌وایتنی و تحلیل رگرسیون خطی چندگانه استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون‌‌های مذکور حاکی از آن است که تفاوت معنادار و 99 درصدی، بین اکثر شاخص‌های اقتصادی، کالبدی و اجتماعی در روستاهای کوهستانی و جلگه‌‌ای ناحیه مورد مطالعه وجود دارد. با بررسی میزان رضایت مردم از امکانات و زیرساخت‌‌های توسعه‌‌یافتگی در روستاها می‌‌توان اذعان داشت که مناطق جلگه‌‌ای از سطح توسعه‌‌یافتگی بالاتری نسبت‌به مناطق کوهستانی بخش بندپی‌‌شرقی برخوردار است. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون خطی چندگانه نیز نشان می‌‌دهد که موقعیت جغرافیایی در توسعۀ فضایی روستاها بسیار موثر است، به نحوی که براساس ضریب تعدیل و ضریب تعیین محاسبه‌شده، مشخص شد که شاخص‌‌های توسعه تا 76 درصد به اصلاح خطوط مواصلاتی، سهولت دسترسی و زیرساخت‌‌های توسعه وابسته‌ هستند.