فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برنامه‌‌ریزی درجهت بهبود وضعیت معیشتی و درآمد و اقتصاد خانوارهای روستایی به‌عنوان یک اصل مهم و اثرگذار در تحقق اهداف توسعۀ پایدار است. در این تحقیق راهبردهای ارتقای معیشت خانوارهای روستایی با تکیه بر بهره‌‌برداری پایدار از منابع طبیعی به روش پیمایشی، مورد بررسی قرار گرفته‌است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل ساکنان محلی باقر‌‌آباد و کارشناسان خبره در امور روستایی بوده که 255 نفر از روستائیان و 42 نفر از کارشناسان به‌عنوان نمونه در نظر گرفته شد. مهم‌ترین ابزار جمع‌‌آوری اطلاعات، پرسشنامه و به‌منظور تحلیل داده‌‌ها و راهبردهای مناسب، از مدل SWOT استفاده شد به‌منظور اولویت‌بندی مهم‌ترین عوامل اثرگذار در بهبود معیشت منطقه از مدل فرایند تحلیل شبکه‌ای (ANP) در این مطالعه بهره گرفته شد. وجود تهدیدهای محیطی و مرتبط با معیشت روستایی، مانند خشکسالی و سیل از نظر روستائیان و کارشناسان به ترتیب با اوزان نسبی 11/91 و 80 مهم‌‌ترین تهدید و برخورداری از نیروی انسانی مستعد تحصیل کرده، مهم‌‌ترین فرصت ارتقای معیشت روستا با اوزان نسبی 78/81 و 11/87 به‌ترتیب از دیدگاه کارشناسان و ساکنان روستا است. استراتژی ارتقای معیشت، استراتژی تدافعی است که براساس آموزش و ترویج شیوه‌‌های بهره‌‌برداری بهینه اراضی طبیعی و منابع آبی منطقه، تکنولوژی‌‌های نوین کشاورزی، دامداری و باغداری، اصلاح و بهسازی امکانات زیربنایی روستا و تکیه بر پتانسیل‌‌های اکوتوریسمی و صنایع دستی برنامه‌‌ریزی شده‌است. نتایج بررسی شبکه‌‌ای عوامل نشان داد که عوامل انسانی-آموزشی، اقلیمی-جغرافیایی، اقتصادی-مالی به‌ترتیب بیشترین تأثیرگذاری را در ارتقای معیشت روستایی منطقه مورد مطالعه خواهند داشت. این مطالعه استفاده از روش ترکیبی SWOT- ANP را به‌عنوان روشی برای شناخت محورهای مهم اجتماعی-اقتصادی-اکولوژیک، همگام با تعیین استراتژی اصلی ارتقادهنده مناطق روستایی در قالب سرمایه‌‌های اصلی با بیشترین پایداری و سازگاری، توصیه می‌کند.