بررسی آماری ویژگی‌های وردایست در تهران و شیراز در ماه‌های ژانویه و ژوئیه (2022-2000)

نویسندگان

1 گروه هواشناسی، پژوهشگاه هواشناسی، تهران، ایران

doi
10.22059/jphgr.2023.354992.1007747
چکیده

در این مطالعه با استفاده از داده‌های کاوش جو ایستگاه‌های مهرآباد تهران و شیراز در دوره آماری 2022-2000، ویژگی انواع وردایست در ماه‌های ژانویه و ژوئیه تحلیل شد. ابتدا با تحلیل نیم­رخ قائم دمای روزانه و بر اساس فشار کف وردایست، وردایست‌های گرمسیری، عرض‌های میانه و قطبی در روی ایران آشکار شد و سپس دما، ارتفاع، فشار و دمای پتانسیل آنها تعیین شد. نتایج نشان داد که فراوانی وردایست گرمسیری در ماه ژانویه (41 و 59 درصد در تهران و شیراز) کمتر از ماه ژوئیه (95 و 94 درصد در تهران و شیراز) است. در ماه ژوئیه وردایست گرمسیری نسبت به وردایست عرض‌های میانه در هر دو ایستگاه فراوانی بیشتری (95 به 5 درصد در تهران و 94 به 6 درصد در شیراز) دارد. علت این تفاوت، افزایش انرژی گرمایی جو در ماه گرم سال است. در ماه ژوئیه به سبب توسعه کم‌فشار گرمائی در ایران، انرژی گرمائی و دمای هوا افزایش می‌یابد و در نتیجه ضخامت جو زیاد شده، ارتفاع وردایست افزایش‌یافته و به وردایست گرمسیری نزدیک می‌شود. همچنین در ایستگاه‌های مطالعاتی، متوسط ارتفاع وردایست گرمسیری بین 5/16 تا 4/17 کیلومتر، متوسط ارتفاع وردایست عرض‌های میانه بین 5/11 تا 8/12 کیلومتر، متوسط دمای وردایست گرمسیری بین 65- تا 78- درجه سلسیوس و میانگین دمای وردایست عرض‌های میانه بین 52- تا 59- درجه سلسیوس برآورد شده است.