فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ویژگی­هایی که مشهور فیلسوفان­ برای موجودات مجرد بر پایه ماده نخستین مشائی بیان کرده­اند با برخی از احکام فلسفی و دینی مجردات ناسازگار است. به نظر می­رسد خاستگاه این امر، تفسیر انضمامی یا اتحادی از ماده نخستین است. رویکرد این پژوهش در حل این مسئله بازشناسی ماده نخستین در ارتباط با وجود سیال، در قالب ماده تحلیلی و پیگیری بازتاب­های آن در بحث ماده و قوه است. در این زمینه و با رویکردی بینارشته­ای ابتدا تبیین دو دیدگاه قابل­توجه از سوی نوصدرائیان معاصر بیان می­شود. این دیدگاه­ها بر وجود سیال و حرکت جوهری مبتنی است. در مرحله بعد ابتدا این مواضع نقد می­گردد و پس از آن با التفاتی معرفت­شناسانه، تبیین جامع­تر و جدیدتری از جایگاه ماده به دست داده می­شود. جایگزینی ماده انضمامی و اتحادی با ماده تحلیلی در تبیین مفاهیم «مجرد»‌ و «مادی» با روش توصیفی-تحلیلی به تبیین دقیق­تر و توسعه بیشتر گستره حرکت، تعمیق هستی­شناسی حرکت، ایجاد سازگار­ی بیشتر آموزه‌های فلسفی با یکدیگر و با متون دینی می­انجامد. همچنین ماده تحلیلی می­تواند زمینه­ساز پیشبردی بی­بدیل در جنبه اسلامی فلسفه اسلامی و روشنگر زوایای دیگری از توان­مندی­های حکمت متعالیه و نیز زمینه­ساز پژوهش­های پسین در شناسایی و ارزیابی پیامدهای بسیار آن باشد. در پایان، موارد مشخصی از پیامدهای این تبیین فهرست و پیشنهاداتی نیز برای ادامه پژوهش­ها در این زمینه ارائه می­گردد.