بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر فرار مغزها در کشورهای عضو سازمان همکاریهای شانگهای (SCO)
نویسندگان
1 دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران.
2 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
3 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
4 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیتاللهالعظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران.
doi
10.22096/esp.2023.523940.1484چکیده
جنبهها و حوزههای مختلفی در کشورهای درحالتوسعه همواره متأثر از فرار مغزها بوده است. در واقع مهاجرت نخبگان یکی از چالشهایی است که این کشورها با آن روبهرو هستند. بررسی نتایج تأثیر متغیرهای نهادی بهخصوص سرمایه اجتماعی بر فرار مغزها در این کشورها میتواند راهکار مناسبی در رفع یا اصلاح معضلات ناشی از این پدیده مهم ارائه نموده و با ایجاد سازوکار مناسب و برنامه منسجم از هدررفت سرمایه انسانی و نیروی متخصص و ماهر در این جوامع جلوگیری به عمل آورد. به همین دلیل این مقاله به بررسی اثرات سرمایه اجتماعی بر فرار مغزها در کشورهای عضو سازمان همکاریهای شانگهای طی سالهای 2018-2009 پرداخته است. نتایج نشان داده است که سرمایه اجتماعی تأثیری غیرخطی و آستانهای بر فرار مغزها داشته است. با توجه به اینکه ضریب سرمایه اجتماعی مثبت و ضریب توان دوم سرمایه اجتماعی منفی شده است، سرمایه اجتماعی در سطوح پایین باعث تشدید فرار مغزها از کشورهای مورد مطالعه شده، اما ارتقای سطح سرمایه اجتماعی و عبور آن از سطحی آستانهای در جامعه، تأثیری منفی بر فرار مغزها برجای گذاشته است که با مشخص شدن سطح آستانهای در این جوامع و تلاش در جهت ارتقای سرمایه اجتماعی به این سطح، به مثابه عامل اثرگذار بر فرار مغزها، میتوان از خروج قشر نخبگانی در این کشورها جلوگیری کرد.
